Trong mùa tuyển sinh đại học 2026, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn là một lợi thế quan trọng, nhưng cách tính điểm và áp dụng trong xét tuyển có sự điều chỉnh nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và phản ánh đúng năng lực người học.
Trong mùa tuyển sinh đại học 2026, chứng chỉ ngoại ngữ vẫn là một lợi thế quan trọng, nhưng cách tính điểm và áp dụng trong xét tuyển có sự điều chỉnh nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và phản ánh đúng năng lực người học.
Quy chế tuyển sinh đại học 2026 dự kiến sẽ có nhiều điều chỉnh về cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ như IELTS, TOEFL iBT hay các chứng chỉ tương đương để xét tuyển đại học. Đây là nội dung được nhiều thí sinh và phụ huynh quan tâm bởi trong những năm gần đây, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế ngày càng được các trường sử dụng để cộng điểm hoặc quy đổi thành điểm xét tuyển. Tuy nhiên, việc lạm dụng điểm cộng từ chứng chỉ này từng gây tranh luận về tính công bằng trong xét tuyển. Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa ra những đề xuất nhằm chuẩn hóa việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong mùa tuyển sinh 2026.
Một trong những nội dung quan trọng là giảm mức điểm cộng tối đa từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong xét tuyển đại học. Theo định hướng đề xuất, mức điểm cộng từ các chứng chỉ như IELTS chỉ được phép cộng tối đa 1,5 điểm trên thang điểm 30, thay vì mức có thể cộng cao hơn như trước. Điều này nhằm hạn chế lợi thế quá lớn từ chứng chỉ, đồng thời khuyến khích thí sinh cân đối học tập giữa các môn học trong chương trình phổ thông và kỹ năng ngoại ngữ. Việc giảm mức điểm cộng giúp tạo ra sân chơi bình đẳng hơn giữa thí sinh có điều kiện học ngoại ngữ tốt và thí sinh tập trung phát triển các môn cốt lõi khác.
Bên cạnh đó, quy chế mới cũng quy định rõ hai cách dùng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển:
Quy đổi chứng chỉ thành điểm môn Ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển: Chứng chỉ được quy đổi thành điểm môn Ngoại ngữ theo bảng quy đổi thống nhất, không vượt quá một phần ba tổng điểm xét tuyển.
Cộng điểm khuyến khích từ chứng chỉ ngoại ngữ: Khi không quy đổi sang điểm môn, thí sinh có thể được cộng điểm khuyến khích, nhưng không vượt quá mức tối đa đề xuất.
Tuy nhiên, thí sinh chỉ được sử dụng một trong hai cách nói trên cho cùng một nguyện vọng xét tuyển, tránh tình trạng “cộng kép” cùng một chứng chỉ. Việc này giúp đảm bảo xét tuyển dựa trên năng lực thực tế, đồng thời hạn chế việc lệ thuộc quá mức vào chứng chỉ quốc tế.
Ngoài ra, các trường đại học được yêu cầu công bố bảng quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm môn Ngoại ngữ ngay trong đề án tuyển sinh, kèm theo hướng dẫn rõ ràng để thí sinh dễ dàng tra cứu. Việc xây dựng bảng quy đổi thống nhất, minh bạch giúp thí sinh chủ động lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp và tránh hiểu nhầm, tranh cãi không đáng có.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia tuyển sinh cho rằng thí sinh nên cân nhắc kỹ mục tiêu xét tuyển khi sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ. Không nên xem chứng chỉ như “phao cứu sinh” duy nhất, mà nên coi đây là một phần trong hồ sơ xét tuyển. Thay vào đó, thí sinh cần đảm bảo điểm thi tốt nghiệp THPT và kết quả học tập đều đạt ở mức tốt để tăng cơ hội trúng tuyển vào ngành mong muốn.
Việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển còn gắn với nhu cầu hội nhập và thị trường lao động quốc tế. Nhiều ngành học, đặc biệt là nhóm ngành ngôn ngữ, kinh tế đối ngoại, tài chính quốc tế hay công nghệ thông tin, đòi hỏi khả năng sử dụng ngoại ngữ thành thạo. Vì vậy, ngoài mục đích xét tuyển, việc thi các chứng chỉ tiếng Anh, tiếng Pháp hay tiếng Trung vẫn mang giá trị phát triển kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp lâu dài cho học sinh.
Các cơ sở đào tạo đại học cũng linh hoạt trong phương thức xét tuyển, kết hợp cả điểm thi tốt nghiệp THPT, kết quả học bạ và điểm các kỳ thi đánh giá năng lực. Quy chế tuyển sinh 2026 dự kiến giới hạn mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng xét tuyển, nhằm giảm tình trạng nguyện vọng ảo. Khi đó, chứng chỉ ngoại ngữ trở thành một trong nhiều yếu tố hỗ trợ xét tuyển, giúp thí sinh nổi bật khi cạnh tranh ở các nguyện vọng có mức điểm cao.
Để tránh lệ thuộc quá nhiều vào chứng chỉ quốc tế, thí sinh nên xem xét tỷ trọng đóng góp của chứng chỉ trong mỗi phương thức xét tuyển. Với những trường hoặc ngành yêu cầu khả năng ngoại ngữ cao, chứng chỉ là điểm cộng đáng kể; trong khi các ngành khác có thể ưu tiên học lực phổ thông hoặc điểm thi đánh giá năng lực.
Đáng chú ý, nhiều trường đại học đã công bố đề án tuyển sinh 2026 với cách áp dụng chứng chỉ ngoại ngữ rõ ràng và minh bạch. Trong đó, Trường Đại học Lương Thế Vinh là một trong những cơ sở đào tạo sớm cập nhật phương thức xét tuyển phù hợp với xu hướng mới. Nhà trường dự kiến sử dụng các phương thức xét tuyển đa dạng như xét điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ phù hợp. Đồng thời, đề án tuyển sinh của trường cũng nêu rõ cách quy đổi và sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển vào các ngành liên quan, giúp thí sinh chủ động trong việc sắp xếp nguyện vọng và tăng khả năng trúng tuyển.
Việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh đại học 2026 sẽ được điều chỉnh theo hướng minh bạch, cân đối với các tiêu chí khác. Thí sinh cần nắm rõ quy định của từng trường, hiểu rõ cách tính điểm và khai thác chứng chỉ một cách hiệu quả để xây dựng chiến lược xét tuyển phù hợp.
