• Công dụng và cách sử dụng hiệu quả dược liệu sâm cau trong Đông y

• Đại Thừa Khí Thang – Bài thuốc tả hạ kinh điển trong Y học cổ truyền

Dị ứng là tình trạng phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi, biểu hiện bằng nổi mề đay, sẩn ngứa, hắt hơi, chảy nước mũi hoặc khó thở. Nguyên nhân thường đến từ phấn hoa, thực phẩm, thuốc, côn trùng, thời tiết… Theo Đông y, dị ứng thuộc phạm trù “phong chẩn”, “phong ngứa”, hình thành do phong hàn, phong nhiệt kết hợp với huyết hư, tạng phủ mất cân bằng.

Đông y quan niệm điều trị dị ứng cần kết hợp hai hướng: loại bỏ tác nhân bên ngoài (phong, hàn, thấp, nhiệt) và bồi bổ tạng phủ bên trong (phế, tỳ, can, thận). Vì vậy, việc dùng thảo dược không chỉ dập tắt triệu chứng nhất thời mà còn tăng cường chính khí, ngăn ngừa tái phát.

Một số bài thuốc và vị thuốc thường dùng:

Kinh giới: có tác dụng phát tán phong hàn, làm giảm ngứa, thường kết hợp trong các bài thuốc chữa mề đay, dị ứng ngoài da.

Phòng phong: giúp khu phong, trừ thấp, giảm sưng, hạ sốt nhẹ.

Ngưu bàng tử: thanh nhiệt giải độc, lợi yết hầu, thích hợp cho người dị ứng kèm viêm họng, ho, sưng đau.

Sinh địa, thục địa: bổ âm, dưỡng huyết, làm mát cơ thể, hỗ trợ trong dị ứng mạn tính.

Thương nhĩ tử: dùng nhiều trong viêm mũi dị ứng, giúp thông mũi, giảm hắt hơi.

Một số bài thuốc cổ phương điển hình:

Tiêu phong tán: gồm phòng

phong, kinh giới, khổ sâm, thuyền thoái… có tác dụng khu phong, trừ thấp, dưỡng huyết, rất hiệu quả trong trị ngứa, dị ứng ngoài da.

Tiêu ban hoàn: dùng cho trường hợp trẻ em nổi ban dị ứng, mề đay.

Thương nhĩ tán: chuyên dùng cho viêm mũi dị ứng, nghẹt mũi, hắt hơi kéo dài.

Ngoài việc dùng thuốc, Đông y còn áp dụng các phương pháp như:

Châm cứu, bấm huyệt: giúp điều hòa khí huyết, giảm ngứa, tăng cường sức đề kháng.

Xông hơi thảo dược: kết hợp lá kinh giới, lá bạc hà, lá sả để làm thông khí, giảm mẩn ngứa ngoài da.

Theo chia sẻ của bác sĩ Y học cổ truyền, việc điều trị dị ứng không nên chỉ dừng ở việc dùng thuốc cắt triệu chứng mà cần kết hợp chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt hợp lý. Người bệnh nên tránh tiếp xúc với dị nguyên, ăn uống thanh đạm, hạn chế hải sản, rượu bia và đồ cay nóng.

Đặc biệt, theo như các thầy cô giảng dạy ngành Y học cổ truyền Trường Đại học Lương Thế Vinh, dị ứng là bệnh có cơ chế phức tạp, nên việc phối hợp nhiều vị thuốc vừa khu phong, thanh nhiệt, vừa dưỡng huyết, ích khí là hướng điều trị toàn diện. Khi cơ thể cân bằng, tạng phủ được phục hồi, tình trạng dị ứng sẽ thuyên giảm rõ rệt.

Như vậy, chữa dị ứng bằng Đông y mang lại ưu điểm nổi bật: an toàn, lành tính, ít tác dụng phụ và hiệu quả lâu dài. Tuy nhiên, người bệnh cần được thầy thuốc chẩn đoán chính xác thể bệnh, gia giảm vị thuốc phù hợp để đạt hiệu quả tối ưu.