Chứng chỉ tiếng Anh quốc tế có nên thay thế kỳ thi tốt nghiệp THPT môn tiếng Anh?

Thực tế cho thấy ngày càng nhiều học sinh đầu tư học và thi các chứng chỉ tiếng Anh quốc tế từ sớm. Tuy nhiên, trước những thay đổi dự kiến trong tuyển sinh đại học từ năm 2026, không ít thí sinh và phụ huynh bày tỏ sự băn khoăn về việc liệu các chứng chỉ này còn giữ nguyên giá trị khi sử dụng trong xét tuyển hay không.

Một trong những câu hỏi được nhiều thí sinh quan tâm là: nếu đã có chứng chỉ tiếng Anh quốc tế và được miễn thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT thì liệu chứng chỉ đó có thể dùng để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển đại học hay không.

Đây là vấn đề liên quan đến cả quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như chính sách tuyển sinh của từng cơ sở giáo dục đại học. Do đó, thí sinh cần hiểu rõ sự khác biệt giữa việc miễn thi tốt nghiệp và việc sử dụng chứng chỉ trong xét tuyển đại học.

Theo các chuyên gia tuyển sinh đại học, thí sinh muốn được miễn thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT cần kiểm tra kỹ danh mục các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế được Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép sử dụng.

Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành quy định cụ thể về những loại chứng chỉ được công nhận cũng như mức điểm tối thiểu tương ứng. Điều này nhằm đảm bảo việc sử dụng chứng chỉ quốc tế trong đánh giá năng lực ngoại ngữ có tính thống nhất và minh bạch.

Vì vậy, không phải tất cả các chứng chỉ tiếng Anh đều được chấp nhận để miễn thi tốt nghiệp. Thí sinh cần đối chiếu loại chứng chỉ mình đang sở hữu với danh mục quy định và đảm bảo đạt mức điểm yêu cầu theo quy định hiện hành.

Nếu đáp ứng đủ điều kiện, khi đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, thí sinh có thể lựa chọn mục miễn thi môn ngoại ngữ và khai báo thông tin về chứng chỉ đang sử dụng. Khi đó, thí sinh sẽ không cần tham gia bài thi tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Một điểm cần lưu ý là việc miễn thi môn ngoại ngữ chỉ áp dụng cho mục đích xét công nhận tốt nghiệp THPT. Còn việc chứng chỉ tiếng Anh quốc tế có thể thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển đại học hay không lại phụ thuộc vào quy định riêng của từng trường đại học.

Trong thực tế, mỗi cơ sở giáo dục đại học có cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ khác nhau trong quá trình xét tuyển. Một số trường cho phép thí sinh sử dụng chứng chỉ tiếng Anh quốc tế để thay thế môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, cũng có những trường không áp dụng phương thức này.

Thay vào đó, một số trường đại học tách chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế thành một phương thức xét tuyển riêng. Trong trường hợp này, điểm thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn được sử dụng trong các tổ hợp xét tuyển truyền thống.

Chính vì sự khác biệt này, thí sinh cần theo dõi kỹ thông tin tuyển sinh của từng trường để có kế hoạch chuẩn bị phù hợp.

Cán bộ tuyển sinh Trường Đại học Lương Thế Vinh cho rằng thí sinh nên chuẩn bị song song cả hai phương án: vừa sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế để xin miễn thi tốt nghiệp, vừa tham gia thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Cách làm này giúp thí sinh có thêm lựa chọn khi đăng ký xét tuyển đại học. Nếu trường đại học cho phép sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế môn tiếng Anh, thí sinh có thể dùng chứng chỉ của mình. Ngược lại, nếu trường yêu cầu điểm thi tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển, thí sinh vẫn có điểm thi để sử dụng.

Ngoài ra, một số cơ sở đào tạo còn kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với các bài thi đánh giá năng lực quốc tế hoặc các bài thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy do các trường đại học trong nước tổ chức. Điều này mở ra thêm nhiều phương thức xét tuyển khác nhau cho thí sinh.

Bên cạnh các phương thức xét tuyển đa dạng, thí sinh cũng cần lưu ý quy định mới áp dụng từ năm 2026. Theo đó, dù sử dụng phương thức xét tuyển nào, tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT của thí sinh vẫn phải đạt tối thiểu 15 điểm mới đủ điều kiện đăng ký xét tuyển đại học.

Quy định này nhằm đảm bảo thí sinh có nền tảng kiến thức cơ bản trước khi tham gia xét tuyển vào các chương trình đào tạo đại học.

Các chuyên gia giáo dục khuyến nghị thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường đại học trước khi đăng ký xét tuyển. Mặc dù Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành khung quy định chung, mỗi cơ sở đào tạo vẫn có quyền xây dựng phương thức xét tuyển, cách quy đổi chứng chỉ và tổ hợp môn phù hợp với chương trình đào tạo của mình.