Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã kết thúc với nhiều nhận định khác nhau về đề thi. Theo các chuyên gia tuyển sinh, cơ hội vào đại học năm nay không chỉ phụ thuộc điểm số mà còn chịu tác động từ phương thức xét tuyển của từng trường.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã kết thúc với nhiều nhận định khác nhau về đề thi. Theo các chuyên gia tuyển sinh, cơ hội vào đại học năm nay không chỉ phụ thuộc điểm số mà còn chịu tác động từ phương thức xét tuyển của từng trường.
Sau khi kỳ thi kết thúc, mối quan tâm lớn của thí sinh là kết quả đạt được sẽ ảnh hưởng như thế nào đến cơ hội vào đại học. Theo các chuyên gia tuyển sinh, trong bối cảnh nhiều cơ sở đào tạo điều chỉnh cách lựa chọn đầu vào, điểm thi vẫn giữ vai trò quan trọng nhưng không còn là yếu tố quyết định duy nhất ở mọi trường.
Ngoài mục tiêu xét công nhận tốt nghiệp, kết quả từ kỳ thi tốt nghiệp THPT tiếp tục được nhiều trường đại học sử dụng làm căn cứ tuyển sinh. Một số trường vẫn duy trì phương thức xét tuyển độc lập dựa hoàn toàn trên điểm thi, đặc biệt ở nhóm ngành khoa học sức khỏe. Tuy nhiên, ở nhiều cơ sở đào tạo khác, điểm thi hiện được kết hợp cùng học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ hoặc kết quả đánh giá năng lực để hình thành điểm xét tuyển cuối cùng. Theo phân tích của các chuyên gia tuyển sinh, xu hướng này phản ánh cách tiếp cận toàn diện hơn trong đánh giá năng lực thí sinh thay vì phụ thuộc vào một kỳ thi duy nhất.
Sự thay đổi thể hiện rõ ở nhóm trường áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp. Trong hệ thống Đại học Quốc gia TP.HCM, mỗi trường quy định tỷ trọng điểm thi tốt nghiệp khác nhau trong tổng điểm xét tuyển. Có trường sử dụng tỷ lệ ở mức thấp, nhưng cũng có đơn vị dành tỷ trọng lớn hơn tùy định hướng đào tạo. Điều này đồng nghĩa điểm chuẩn không chỉ được hình thành từ kết quả thi mà còn dựa trên hồ sơ năng lực tổng thể của thí sinh. Dù vậy, các chuyên gia đều cho rằng thí sinh đạt điểm thi cao vẫn có lợi thế cạnh tranh rõ rệt khi tham gia xét tuyển.
Tiến sĩ Phạm Tấn Hạ nhận định rằng với những trường chỉ sử dụng duy nhất điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm chuẩn sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào kết quả kỳ thi. Trong khi đó, ở các trường dùng phương thức tổng hợp, điểm thi chỉ là một thành tố trong cấu trúc đánh giá. Tuy nhiên, xét trên nguyên tắc chung, mức điểm cao vẫn tạo lợi thế lớn hơn trong quá trình cạnh tranh suất học đại học và đòi hỏi thí sinh phải hiểu kỹ cách tính điểm của từng trường trước khi đăng ký.
Bên cạnh kết quả thi, các chuyên gia cho rằng diễn biến điểm chuẩn năm nay chịu tác động đồng thời từ cấu trúc đề thi, số lượng đăng ký, chỉ tiêu tuyển sinh và cách các trường tổ chức xét tuyển. Vì vậy, việc dự đoán mặt bằng điểm chung sẽ khó chính xác nếu chỉ dựa trên cảm nhận đề dễ hay khó.
Theo nhận định của các chuyên gia giáo dục, đề thi năm nay ở một số môn có mức điều chỉnh độ khó so với năm trước nhưng vẫn duy trì khả năng phân hóa. Môn toán được đánh giá dễ tiếp cận hơn ở phần nền tảng, trong khi các câu hỏi phân loại vẫn giữ vai trò sàng lọc nhóm điểm cao. Trên nền thay đổi đó, dự báo về Tuyển sinh Đại học năm 2026 cho thấy điểm chuẩn khó tăng hoặc giảm đồng loạt mà sẽ phân hóa theo từng tổ hợp, từng ngành và từng phương thức xét tuyển.
Đối với các tổ hợp có môn toán như A00, A01 hay D01, lượng thí sinh đạt mức trung bình khá được dự báo tăng lên, kéo theo áp lực cạnh tranh ở các ngành công nghệ, kinh tế, logistics, marketing, tài chính và quản trị. Trong khi đó, môn ngữ văn với định hướng đề mở và hạn chế học thuộc có thể tạo ra phổ điểm phân hóa rõ hơn. Những ngành có sức hút cao như truyền thông, quan hệ công chúng, luật, ngôn ngữ hoặc tâm lý vẫn có khả năng duy trì mức cạnh tranh lớn dù mặt bằng điểm chung không biến động quá mạnh.
Một yếu tố được nhấn mạnh thêm là sự thay đổi trong cách sử dụng điểm thi ở nhiều trường đại học. Không ít trường chuyển từ xét riêng từng phương thức sang mô hình xét tuyển tổng hợp và quy đổi về cùng một thang điểm. Khi tỷ lệ điểm thi THPT giảm hoặc chỉ tiêu phân bổ thay đổi, điểm chuẩn có thể biến động theo chiều hướng khác nhau giữa các trường và ngành đào tạo. Vì vậy, thí sinh cần theo dõi kỹ đề án tuyển sinh thay vì dựa hoàn toàn vào xu hướng điểm các năm trước.
Trong bối cảnh cách tính điểm ngày càng đa dạng, việc lựa chọn nguyện vọng không còn là bài toán so sánh điểm chuẩn đơn thuần. Điều quan trọng hơn là hiểu được công thức xét tuyển của từng trường để xây dựng chiến lược phù hợp với kết quả cá nhân.
Các chuyên gia lưu ý thí sinh không nên sử dụng điểm chuẩn cũ như một mốc tham chiếu tuyệt đối. Cần đọc kỹ đề án tuyển sinh, xem tỷ trọng từng thành phần điểm, tổ hợp xét tuyển cũng như các điều kiện phụ đi kèm. Việc đối chiếu phổ điểm sau khi công bố kết quả sẽ giúp đánh giá khả năng cạnh tranh thực tế thay vì đưa ra quyết định cảm tính.
Song song với việc cân nhắc nhóm trường mục tiêu, thí sinh cũng nên mở rộng phương án lựa chọn để tăng cơ hội trúng tuyển. Trong số các cơ sở đào tạo triển khai tuyển sinh theo nhiều hướng tiếp cận khác nhau, Trường Đại học Lương Thế Vinh cũng là một lựa chọn để thí sinh tham khảo thêm thông tin ngành học, phương thức xét tuyển và lộ trình đào tạo phù hợp với năng lực cá nhân. Việc tìm hiểu đa dạng cơ hội sẽ giúp quá trình đăng ký nguyện vọng linh hoạt hơn.
Các chuyên gia đồng thời khuyến nghị thí sinh không nên chủ quan nếu cảm nhận đề thi dễ hơn hoặc quá lo lắng trước sự thay đổi của từng môn thi. Điều cần làm là chờ phổ điểm chính thức, so sánh dữ liệu tuyển sinh các năm gần đây, xác định ngành học yêu thích và sắp xếp nguyện vọng theo mức độ ưu tiên hợp lý. Trong bối cảnh nhiều trường thay đổi công thức xét tuyển, lựa chọn đúng chiến lược có thể tạo khác biệt lớn hơn chỉ riêng mức điểm đạt được.
