Lý do Bộ GD&ĐT điều chỉnh việc xét tuyển đại học năm 2026?

Dự thảo quy chế xét tuyển đại học 2026 đang thu hút nhiều sự quan tâm khi đưa ra hàng loạt điểm điều chỉnh liên quan đến phương thức tuyển sinh, điểm cộng, xét học bạ và cách đăng ký nguyện vọng. Những thay đổi này được định hướng theo hướng kiểm soát chất lượng đầu vào toàn diện hơn, bảo đảm công bằng, minh bạch và giảm áp lực cho cả thí sinh lẫn cơ sở đào tạo. Nhiều chuyên gia đánh giá đây là bước điều chỉnh nhằm chuẩn hóa dần hệ thống tuyển sinh trong bối cảnh số lượng thí sinh và phương thức xét tuyển ngày càng đa dạng.

Theo dự thảo quy chế xét tuyển đại học 2026, phương thức xét học bạ vẫn tiếp tục được duy trì. Tuy nhiên, dự thảo quy chế bổ sung thêm các tiêu chí ràng buộc nhằm bảo đảm việc đánh giá quá trình học tập của học sinh mang tính toàn diện hơn.

Theo đó, thay vì chỉ sử dụng điểm lớp 12 như trước, việc xét học bạ sẽ dựa trên kết quả học tập của cả 6 học kỳ bậc THPT. Đồng thời, thí sinh cần đạt một ngưỡng điểm tối thiểu ở kỳ thi tốt nghiệp THPT đối với tổ hợp 3 môn tương ứng dùng để xét tuyển. Mục tiêu của điều chỉnh này là hạn chế tình trạng học lệch hoặc buông lỏng việc học ở năm cuối cấp.

Ngưỡng điểm tối thiểu được đề xuất là 16/30 cho ba môn trong tổ hợp xét tuyển. Mức điểm này được xem là điều kiện sàng lọc cơ bản để bảo đảm người trúng tuyển có đủ nền tảng kiến thức, sẵn sàng theo học chương trình đại học.

Nhiều chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục cho rằng, một lý do quan trọng khác khiến quy chế xét tuyển đại học 2026 được điều chỉnh là nhằm kiểm soát tổng điểm cộng. Những năm gần đây, việc cộng nhiều loại điểm ưu tiên, điểm thưởng và điểm khuyến khích có thể tạo ra khoảng cách đáng kể giữa các nhóm thí sinh.

Theo dự thảo, tổng điểm cộng sẽ được khống chế ở mức tối đa 3 điểm trên thang điểm 30. Điểm cộng vẫn bao gồm các nhóm như: thành tích học sinh giỏi cấp quốc gia, quốc tế; năng khiếu đặc biệt; chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế. Tuy nhiên, mức cộng cụ thể được giới hạn chặt chẽ hơn.

Cách điều chỉnh này hướng đến việc bảo đảm điểm xét tuyển phản ánh chủ yếu năng lực học tập cốt lõi, đồng thời vẫn ghi nhận thành tích nổi bật nhưng không làm mất cân bằng cạnh tranh.

Ban Tuyển sinh Trường Đại học Lương Thế Vinh thông tin, Trong bối cảnh hội nhập, năng lực ngoại ngữ vẫn được xem là lợi thế học tập và nghề nghiệp. Vì vậy, xét tuyển đại học 2026 vẫn cho phép sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ. Tuy nhiên, cách quy đổi sẽ được chuẩn hóa để bảo đảm công bằng giữa các phương thức.

Theo quy chế dự kiến mới, chứng chỉ ngoại ngữ có thể được quy đổi thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, nhưng tỷ trọng không vượt quá một phần ba tổng điểm tổ hợp. Ngoài ra, thí sinh cũng có thể dùng chứng chỉ để cộng điểm khuyến khích, song chỉ được áp dụng theo một hình thức.

Việc thống nhất nguyên tắc quy đổi giúp hạn chế tình trạng mỗi cơ sở đào tạo áp dụng một cách khác nhau, gây khó so sánh kết quả giữa các phương thức.

Th.S Phạm Đạt – cán bộ tuyển sinh ngành Ngôn ngữ Anh Trường Đại học Lương Thế Vinh đưa ra lời khuyên cho thí sinh: Trước các thay đổi của xét tuyển đại học 2026, thí sinh nên chuẩn bị theo hướng học đều các môn trong suốt bậc THPT, chú trọng cả điểm học bạ và kết quả thi tốt nghiệp. Đồng thời, cần tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, để nắm rõ tổ hợp xét tuyển, tiêu chí phụ và cách tính điểm.

Nhìn chung, việc điều chỉnh quy chế tuyển sinh nhằm hướng đến một hệ thống xét tuyển minh bạch, gọn hơn và phản ánh sát năng lực người học. Điều này giúp nâng cao chất lượng đầu vào và tạo nền tảng ổn định cho đào tạo đại học trong giai đoạn tới.