Dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với đề xuất giới hạn thí sinh đăng ký tối đa 10 nguyện vọng đang thu hút nhiều ý kiến quan tâm. Bên cạnh tâm lý lo lắng về việc thu hẹp lựa chọn, không ít thí sinh, phụ huynh và giáo viên lại cho rằng quy định này có thể giúp chấm dứt tình trạng đăng ký tràn lan.
Theo dự thảo, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp. Với một số nhóm ngành đặc thù, việc xét tuyển chỉ áp dụng cho các nguyện vọng đầu, nhằm bảo đảm người học thực sự có định hướng nghề nghiệp rõ ràng.
Lý giải đề xuất này, đại diện cơ quan quản lý cho biết thống kê các năm gần đây cho thấy phần lớn thí sinh trúng tuyển nằm trong 10 nguyện vọng đầu, còn những nguyện vọng phía sau hầu như chỉ mang tính “dự phòng”. Vì vậy, việc giới hạn số lượng không làm giảm cơ hội thực chất mà giúp thí sinh cân nhắc kỹ hơn, đồng thời rút ngắn thời gian xử lý dữ liệu và giảm áp lực cho hệ thống xét tuyển.
Tuy nhiên, nhiều học sinh vẫn bày tỏ băn khoăn. Em Hoàng Ngọc Minh, học sinh lớp 12 tại Hưng Yên, chia sẻ: “Nếu bị giới hạn 10 nguyện vọng, chúng em phải tính toán rất kỹ, không thể đăng ký dàn trải như trước. Em mong có lộ trình áp dụng để thí sinh kịp thích nghi”.
Ở góc độ phụ huynh, chị Đỗ Thị Hoa (Hà Nội) cho rằng khi số lượng nguyện vọng bị thu hẹp, gia đình buộc phải nghiên cứu điểm chuẩn, ngành học và khả năng trúng tuyển kỹ lưỡng hơn. “Điều này khiến áp lực tăng lên, nhưng cũng giúp con lựa chọn thực tế hơn thay vì đăng ký theo tâm lý cho nhiều để ‘chắc ăn’”, chị nói.
Một số giáo viên phổ thông lại ủng hộ quy định mới. Anh Phương, giáo viên Trường THPT Sài Gòn, nhận định nhiều năm qua học sinh có xu hướng đăng ký hàng chục, thậm chí vài chục nguyện vọng chỉ để phòng rủi ro. “Việc này dẫn tới nguyện vọng ảo, khiến các trường khó dự báo chỉ tiêu. Tôi mong Bộ giới hạn số lượng để học sinh phải cân nhắc nghiêm túc, tránh đăng ký bừa bãi”, anh chia sẻ.
Từ trải nghiệm thực tế, ông Vũ Văn Công – cán bộ đang công tác tại Trường Đại học Lương Thế Vinh – cho biết gia đình ông có cháu trai tham gia xét tuyển năm nay. Thay vì đăng ký tràn lan, cháu chỉ chọn vài ngành yêu thích và sắp xếp rõ thứ tự ưu tiên, dự định xét tuyển NV1 vào Đại học Y Hà Nội, NV2 vào Đại học Y Dược Thái Nguyên, NV3 đăng ký vào ngành Bác sĩ Y học cổ truyền của Trường Đại học Lương Thế Vinh. Cách làm này giúp thí sinh xác định mục tiêu cụ thể, tập trung vào lựa chọn phù hợp năng lực, thay vì nộp hồ sơ theo số lượng.
Các chuyên gia đào tạo cũng đánh giá, khi thí sinh đặt ngành học ở vị trí nguyện vọng cao, thường đi kèm sự tìm hiểu kỹ và mong muốn gắn bó lâu dài. Ngược lại, những nguyện vọng xếp quá xa dễ mang tính đối phó. Không ít trường hợp nhập học rồi mới xin bảo lưu hoặc chuyển hướng, gây lãng phí thời gian và nguồn lực.
Vì vậy, việc giới hạn số lượng nguyện vọng được kỳ vọng sẽ giảm tình trạng đăng ký tràn lan, hạn chế quá tải hệ thống lọc ảo và nâng cao chất lượng đầu vào. Thay vì “phủ kín” danh sách, thí sinh nên chia nguyện vọng theo nhóm điểm từ cao đến thấp, ưu tiên ngành thực sự yêu thích và phù hợp năng lực.
Mùa tuyển sinh 2026 vì thế không chỉ là cuộc cạnh tranh điểm số, mà còn đòi hỏi mỗi học sinh xây dựng chiến lược lựa chọn thông minh, có định hướng rõ ràng cho tương lai.
