Tuyển sinh đại học 2026: Dự thảo quy chế mới với nhiều điều chỉnh quan trọng

Theo dự thảo, quy chế tuyển sinh đại học 2026 được rà soát và điều chỉnh theo 8 nhóm nội dung lớn. Các thay đổi tập trung vào phương thức xét tuyển, tiêu chí đánh giá học lực, quy định về điểm cộng, số lượng phương thức tuyển sinh và cách thức đăng ký nguyện vọng.

Một trong những điểm đáng chú ý của tuyển sinh đại học 2026 là việc siết chặt hơn phương thức xét tuyển bằng học bạ THPT. Theo đó, tổ hợp dùng để xét tuyển học bạ phải dựa trên điểm trung bình của đủ 6 học kỳ lớp 10, 11 và 12 của ít nhất 3 môn học. Trong tổ hợp này bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn. Đồng thời, trọng số của các môn chính trong tổ hợp xét tuyển không được thấp hơn một phần ba tổng điểm, nhằm phản ánh đúng năng lực học tập xuyên suốt của thí sinh thay vì chỉ dựa vào một giai đoạn ngắn.

Không chỉ vậy, nguồn tuyển từ học bạ trong tuyển sinh đại học 2026 còn gắn với điều kiện về kết quả thi tốt nghiệp THPT. Cụ thể, thí sinh xét tuyển bằng học bạ cần đạt tối thiểu 16/30 điểm đối với tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp tương ứng với tổ hợp đăng ký. Quy định này nhằm bảo đảm người trúng tuyển bằng học bạ vẫn đáp ứng mặt bằng kiến thức và kỹ năng cơ bản thông qua kỳ thi quốc gia.

Dự thảo cũng đưa ra giới hạn về số lượng phương thức tuyển sinh mà mỗi cơ sở đào tạo được áp dụng. Theo định hướng mới của tuyển sinh đại học 2026, mỗi trường chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức xét tuyển, bao gồm thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp nhiều tiêu chí, không tính diện tuyển thẳng. Việc tinh gọn phương thức được kỳ vọng giúp giảm sự phức tạp trong hệ thống tuyển sinh, đồng thời hạn chế tình trạng thí sinh phải theo dõi quá nhiều kênh xét tuyển khác nhau.

Về điểm cộng và điểm khuyến khích, cán bộ tuyển sinh Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết, quy chế tuyển sinh đại học 2026 quy định tổng mức điểm cộng không vượt quá 3 điểm trên thang điểm 30. Trong đó, điểm thưởng hoặc khuyến khích cho từng loại thành tích không quá 1,5 điểm. Đối tượng được cộng điểm gồm thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, giải Olympic quốc tế hoặc có chứng chỉ quốc tế phù hợp với ngành xét tuyển. Việc giới hạn mức cộng điểm nhằm tránh chênh lệch quá lớn giữa các thí sinh, bảo đảm công bằng trong cạnh tranh.

Đối với phương thức xét tuyển bằng kết quả thi tốt nghiệp THPT, tổ hợp xét tuyển phải gồm tối thiểu 3 môn phù hợp với yêu cầu của ngành đào tạo. Trong mỗi tổ hợp, Toán hoặc Ngữ văn vẫn là môn bắt buộc và giữ trọng số đáng kể. Đây là nguyên tắc xuyên suốt trong tuyển sinh đại học 2026 nhằm duy trì tiêu chí đánh giá năng lực cốt lõi.

Một thay đổi khác liên quan trực tiếp đến thí sinh là quy định về số lượng nguyện vọng. Theo dự thảo, mỗi thí sinh được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo khác nhau và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên. Riêng với nhóm ngành đào tạo giáo viên, việc xét tuyển chỉ áp dụng cho 3 nguyện vọng đầu tiên. Quy định này nhằm bảo đảm thí sinh có định hướng nghề nghiệp rõ ràng khi đăng ký vào lĩnh vực đặc thù.

Tuyển sinh đại học 2026 cũng mở rộng cơ hội cho người học từ hệ trung học nghề. Học sinh đang theo học chương trình trung học nghề theo quy định mới vẫn có thể tham gia xét tuyển đại học. Đây được xem là bước đi giúp đa dạng hóa nguồn tuyển và tạo thêm con đường tiếp cận giáo dục đại học cho nhiều nhóm đối tượng.

Với các ngành đặc thù có quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào, thí sinh xét tuyển bằng học bạ cần đạt tối thiểu 20 điểm tổng 3 môn thi tốt nghiệp THPT theo tổ hợp tương ứng. Mức sàn này nhằm kiểm soát chất lượng đầu vào đối với những ngành có yêu cầu chuyên môn cao.

Quy chế mới cũng yêu cầu các cơ sở đào tạo phải xây dựng nguyên tắc quy đổi điểm trúng tuyển giữa các phương thức khác nhau. Điều này giúp bảo đảm rằng điểm chuẩn của một ngành trong tuyển sinh đại học 2026 phản ánh mức năng lực tương đương, dù thí sinh trúng tuyển bằng học bạ, điểm thi tốt nghiệp hay kỳ thi riêng.

Công tác lọc ảo cũng được dự kiến điều chỉnh với thời gian dự phòng dài hơn và quy định tổ hợp xét tuyển chặt chẽ hơn. Mục tiêu là giảm tỷ lệ thí sinh ảo, đồng thời hạn chế tình trạng chênh lệch điểm chuẩn giữa các phương thức xét tuyển trong cùng một ngành.

Một nội dung được nhiều học sinh quan tâm là việc chuẩn hóa các kỳ thi đánh giá năng lực và đánh giá tư duy do các trường tổ chức. Theo định hướng tuyển sinh đại học 2026, cơ quan quản lý sẽ ban hành hướng dẫn chung về cấu trúc đề thi, phạm vi kiến thức và thời gian làm bài. Nội dung thi không vượt quá chương trình phổ thông, đồng thời các trường phải công bố sớm thông tin để thí sinh chủ động ôn tập.

Nhìn tổng thể, dự thảo quy chế tuyển sinh đại học 2026 được xây dựng theo hướng kế thừa những điểm ổn định của các mùa tuyển sinh trước, đồng thời tinh gọn quy trình và nâng chuẩn chất lượng đầu vào, phù hợp với lộ trình đổi mới toàn diện của hệ thống giáo dục. Các điều chỉnh không chỉ tập trung vào kỹ thuật xét tuyển mà còn hướng đến việc bảo đảm công bằng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học giữa các vùng miền và nhóm thí sinh khác nhau.

Việc chủ động cập nhật thông tin về tuyển sinh đại học 2026 và hiểu đúng các quy định mới sẽ giúp học sinh, phụ huynh và nhà trường có sự chuẩn bị đồng bộ hơn trong quá trình định hướng giáo dục, lựa chọn ngành học và phương thức xét tuyển. Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm nâng cao tính minh bạch, hiệu quả và chất lượng trong tuyển sinh cũng như trong phát triển giáo dục bậc đại học những năm tới.