Xu hướng học sinh chọn môn khoa học xã hội thay vì khoa học tự nhiên ngày càng rõ rệt. Điều này phản ánh tâm lý thi cử, chiến lược điểm số và đặt ra nhiều vấn đề về định hướng giáo dục.
Xu hướng học sinh chọn môn khoa học xã hội thay vì khoa học tự nhiên ngày càng rõ rệt. Điều này phản ánh tâm lý thi cử, chiến lược điểm số và đặt ra nhiều vấn đề về định hướng giáo dục.
Những năm gần đây, xu hướng học sinh lựa chọn các môn khoa học xã hội trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông ngày càng gia tăng rõ rệt. Theo thống kê của Bộ Giáo dục, tỷ lệ thí sinh chọn nhóm môn này đã tăng liên tục và chiếm phần lớn so với các môn khoa học tự nhiên.
Tại nhiều trường trung học phổ thông, số lớp theo định hướng khoa học tự nhiên giảm mạnh, trong khi các lớp thiên về khoa học xã hội lại chiếm ưu thế. Thực tế này cho thấy sự thay đổi đáng kể trong lựa chọn học tập và định hướng thi cử của học sinh hiện nay.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng này là tâm lý muốn đạt điểm cao trong kỳ thi. Các môn khoa học xã hội thường được đánh giá là dễ tiếp cận hơn, chủ yếu yêu cầu ghi nhớ và hiểu nội dung, giúp học sinh dễ đạt mức điểm ổn định.
Trong khi đó, các môn khoa học tự nhiên như Vật lý, Hóa học hay Sinh học đòi hỏi tư duy logic, khả năng tính toán và sự tích lũy kiến thức trong thời gian dài. Nếu bị hổng kiến thức từ những năm trước, học sinh rất khó cải thiện điểm số trong giai đoạn ôn thi cuối cấp.
Chính vì vậy, nhiều học sinh lựa chọn môn xã hội như một phương án an toàn để đảm bảo kết quả thi và tăng cơ hội xét tốt nghiệp cũng như xét tuyển đại học.
Theo các chuyên gia, nguyên nhân sâu xa không chỉ nằm ở bậc trung học phổ thông mà bắt nguồn từ giai đoạn trung học cơ sở. Trong nhiều năm, kỳ thi vào lớp 10 chủ yếu tập trung vào ba môn Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ, khiến học sinh có xu hướng dồn toàn bộ thời gian vào các môn này.
Điều này dẫn đến việc các môn khoa học tự nhiên bị xem nhẹ, không được đầu tư đúng mức. Khi lên cấp ba, học sinh gặp khó khăn với kiến thức nâng cao và hình thành tâm lý e ngại, từ đó lựa chọn tránh các môn tự nhiên khi có quyền tự chọn.
Đây được xem là một “hiệu ứng dây chuyền” trong hệ thống giáo dục, ảnh hưởng trực tiếp đến định hướng học tập và nghề nghiệp của học sinh.
Không thể phủ nhận rằng việc chọn môn thi hiện nay mang nặng tính chiến thuật. Nhiều học sinh không chọn môn theo sở thích hay năng lực thực sự mà dựa trên khả năng đạt điểm cao và cơ hội xét tuyển đại học.
Các môn xã hội thường có phổ điểm ổn định hơn, trong khi điểm thi các môn tự nhiên có sự phân hóa rõ rệt và khó đạt điểm cao nếu không có nền tảng vững chắc.
Do đó, lựa chọn môn thi của học sinh ngày càng mang tính toán kỹ lưỡng, ưu tiên sự an toàn thay vì thử thách bản thân ở những môn khó.
Xu hướng “né” môn khoa học tự nhiên không chỉ là vấn đề cá nhân mà còn ảnh hưởng đến bức tranh nguồn nhân lực trong tương lai. Khi số lượng học sinh theo học các môn tự nhiên giảm, nguồn đầu vào cho các ngành kỹ thuật, công nghệ, y dược cũng bị thu hẹp.
Điều này có thể dẫn đến sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực quan trọng như công nghệ, kỹ thuật hay khoa học ứng dụng. Trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức, đây là vấn đề đáng lo ngại.
Các chuyên gia cho rằng cần có giải pháp đồng bộ từ chương trình học, phương pháp giảng dạy đến định hướng nghề nghiệp để cân bằng lại xu hướng này.
Trước thực tế trên, thí sinh cần cân nhắc kỹ khi lựa chọn môn thi. Việc chọn môn không nên chỉ dựa trên độ dễ hay khó mà cần phù hợp với năng lực và định hướng ngành học trong tương lai.
Nếu có nền tảng tốt ở các môn tự nhiên và định hướng theo các ngành kỹ thuật, y dược hoặc công nghệ, thí sinh nên mạnh dạn lựa chọn để tạo lợi thế lâu dài. Ngược lại, nếu phù hợp với khối ngành xã hội, việc chọn môn xã hội là hợp lý nhưng vẫn cần đầu tư học tập nghiêm túc.
Sự lựa chọn đúng sẽ giúp thí sinh không chỉ đạt kết quả tốt trong kỳ thi mà còn thuận lợi trong quá trình học đại học và phát triển nghề nghiệp.
Trong bối cảnh lựa chọn môn thi ngày càng mang tính chiến lược, thí sinh nên ưu tiên những trường đại học có phương thức xét tuyển linh hoạt để gia tăng cơ hội trúng tuyển. Trong đó, Trường Đại học Lương Thế Vinh áp dụng đa dạng phương thức xét tuyển, kết hợp giữa điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, học bạ và các tiêu chí bổ trợ. Nhà trường đào tạo nhiều ngành học thực tiễn như Y học cổ truyền, Công nghệ thông tin, Kế toán,... giúp sinh viên dễ dàng thích nghi với thị trường lao động. Đây là lựa chọn phù hợp cho thí sinh trong mùa tuyển sinh 2026 khi cần một định hướng học tập rõ ràng và bền vững.
