Sự bùng nổ nhu cầu nhân lực trong các lĩnh vực Công nghệ vi mạch bán dẫn, AI ảnh hưởng mạnh mẽ đến các trường đại học có khối ngành kỹ thuật. Ngành vi mạch bán dẫn và AI là “bộ não” của kỷ nguyên số, đóng vai trò thiết yếu, đồng thời kỹ sư mới ra trường có cơ hội việc làm rộng mở, thu nhập cao và đãi ngộ tốt.
Làn sóng đầu tư công nghệ vi mạch bán dẫn, AI và các lĩnh vực công nghệ chiến lược đang kéo theo nhu cầu rất lớn về nhân lực kỹ thuật chất lượng cao. Ngành công nghệ vi mạch bán dẫn, AI đang định hình lại nền kinh tế toàn cầu.
Ở các trường đại học, chiến lược đào tạo đón đầu làn sóng công nghệ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải quyết bài toán nhân lực chất lượng cao, qua đó giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ thế giới. Sự dịch chuyển này buộc nhiều trường đại học kỹ thuật phải thay đổi mạnh mẽ từ cách mở ngành, tuyển sinh đến tổ chức đào tạo.
Ở lĩnh vực công nghệ cao, sức nóng của AI, bán dẫn hay công nghệ số cũng đang phản ánh trực tiếp lên xu hướng tuyển sinh đại học. TS Nguyễn Gia Tín – Hiệu trưởng Trường Đại học Lương Thế Vinh – nhận định: Các ngành công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn hay tự động hóa vẫn sẽ tiếp tục nằm trong nhóm có mức cạnh tranh cao nhất mùa tuyển sinh năm nay. Theo dự báo của trường, điểm chuẩn nhiều ngành có thể cao hơn so với năm trước. Hiện tại, nhà trường không còn chỉ chạy theo xu hướng mở ngành “hot”, mà đang buộc phải thiết kế lại chương trình đào tạo để đáp ứng các chiến lược phát triển dài hạn của địa phương và đất nước.
Năm 2026, Trường Đại học Lương Thế Vinh tuyển sinh và đào tạo các nhóm ngành thuộc khối kỹ thuật và công nghệ như: Công nghệ thông tin, Kỹ thuật công nghệ điện - điện tử, Kỹ thuật xây dựng công trình giao thông, Kỹ thuật xây dựng… Chương trình đào tạo của nhà trường cũng đang được bổ sung mạnh các kỹ năng ứng dụng AI, sử dụng công cụ số và trợ lý ảo để sinh viên có thể thích nghi nhanh với môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp.
Không chỉ thay đổi ở chương trình đào tạo, các trường đại học cũng bắt đầu siết yêu cầu đầu vào nhằm bảo đảm chất lượng nhân lực đầu ra. Nhóm ngành kỹ thuật và công nghệ đã được nâng ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào trong mùa tuyển sinh năm nay, đặc biệt trong bối cảnh nhiều trường điều chỉnh phương thức xét tuyển đại học theo hướng đánh giá toàn diện năng lực thí sinh.
Với các ngành kỹ thuật, nền tảng Toán học và khoa học tự nhiên vẫn là yếu tố cốt lõi. Tuy nhiên, các cơ sở đào tạo cũng có hướng tiếp cận sớm với yêu cầu mới trong quy chế tuyển sinh năm 2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, theo hướng tăng năng lực nền tảng và đánh giá toàn diện người học. Nói cách khác, đào tạo kỹ sư hiện đại không chỉ đòi hỏi năng lực tính toán mà còn cần khả năng trình bày, giao tiếp và phản biện.
Cùng với thay đổi đầu vào, xu hướng đào tạo gắn kết doanh nghiệp và thực tiễn nghề nghiệp cũng đang được đẩy mạnh. Mô hình phối hợp giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp đã được các trường đại học triển khai. Việc gắn kết với doanh nghiệp giúp nhà trường cập nhật công nghệ thực tế, đào tạo sát nhu cầu thị trường, đảm bảo sinh viên có việc làm ngay khi tốt nghiệp và doanh nghiệp có sẵn nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo đó, 100% sinh viên sẽ được tham gia thực hành, thực tập tại các doanh nghiệp trong quá trình học. Song song với đó, các trường cũng đầu tư thêm các phòng thí nghiệm và không gian thực hành nhằm rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu tuyển dụng thực tế.
Ở trường đại học, sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn được tăng cường thực hành, tham quan các công trình và mô hình thực tế nhằm sớm tiếp cận môi trường nghề nghiệp. Tương tự như chương trình đào tạo tại Trường Đại học Lương Thế Vinh, người học được chú trọng phát triển kỹ năng thực hành và khả năng thích ứng với nhu cầu tuyển dụng thực tế. Họ có triển vọng việc làm rộng mở nhờ chương trình đào tạo ứng dụng thực tiễn. Nền tảng này mở ra cơ hội làm việc trực tiếp tại các doanh nghiệp kỹ thuật, công nghệ hoặc tham gia các chương trình kỹ sư chất lượng cao quốc tế.
Trong bối cảnh khoa học công nghệ, ngành Công nghệ vi mạch bán dẫn và AI phát triển nhanh, đào tạo kỹ thuật hiện nay cũng không còn dừng ở kiến thức chuyên môn đơn thuần mà phải kết hợp với công nghệ thông tin và khả năng làm chủ công nghệ mới. Sự thay đổi trong cách tuyển sinh và đào tạo của các trường đại học cho thấy yêu cầu về nguồn nhân lực hiện nay không còn dừng ở số lượng, mà ngày càng đặt nặng khả năng thích ứng công nghệ và làm việc thực tế.
