Cách tính điểm cộng ưu tiên trong tuyển sinh đại học 2026 như nào?

Trong hệ thống tuyển sinh đại học tại Việt Nam, điểm cộng ưu tiên luôn được xem là một công cụ quan trọng nhằm hỗ trợ các nhóm thí sinh có hoàn cảnh đặc thù. Chính sách này giúp tạo thêm cơ hội tiếp cận giáo dục bậc cao cho thí sinh ở khu vực khó khăn, người dân tộc thiểu số hoặc con em gia đình có công với cách mạng.

Theo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, hệ thống điểm ưu tiên tiếp tục được duy trì nhưng được quy định chặt chẽ và minh bạch hơn. Thí sinh cần hiểu rõ các nguyên tắc áp dụng để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình khi đăng ký xét tuyển.

Theo quy định hiện hành, điểm cộng ưu tiên được chia thành hai nhóm chính gồm: ưu tiên theo khu vực và ưu tiên theo đối tượng chính sách.

1. Ưu tiên theo khu vực

Điểm ưu tiên khu vực được xác định dựa trên nơi thí sinh học tập lâu nhất trong ba năm học trung học phổ thông. Mức điểm cộng sẽ khác nhau tùy theo điều kiện kinh tế – xã hội của từng khu vực.

Cụ thể, các khu vực được phân chia như sau:

- Khu vực 1 (KV1): thí sinh học tại các xã đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, biên giới hoặc hải đảo được cộng 0,75 điểm.

- Khu vực 2 – Nông thôn (KV2-NT): thí sinh học tại các địa phương không thuộc KV1, KV2 hoặc KV3 được cộng 0,5 điểm.

- Khu vực 2 (KV2): bao gồm các thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh hoặc các huyện ngoại thành của thành phố trực thuộc trung ương, được cộng 0,25 điểm.

- Khu vực 3 (KV3): áp dụng cho các quận nội thành của thành phố trực thuộc trung ương và không được cộng điểm ưu tiên.

Một điểm cần lưu ý là thí sinh chỉ được hưởng ưu tiên khu vực trong năm tốt nghiệp trung học phổ thông và thêm tối đa một năm sau đó.

2. Ưu tiên theo đối tượng chính sách

Bên cạnh ưu tiên theo khu vực, thí sinh thuộc các nhóm đối tượng chính sách cũng được cộng điểm ưu tiên trong tuyển sinh đại học.

Nhóm ưu tiên cao nhất bao gồm các đối tượng như: người dân tộc thiểu số sinh sống tại khu vực khó khăn; thương binh, bệnh binh; con liệt sĩ; con của thương binh hoặc bệnh binh có tỷ lệ suy giảm khả năng lao động cao; con của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngoài ra, còn có nhóm ưu tiên thứ hai dành cho một số đối tượng như thanh niên xung phong, quân nhân đã phục vụ trong quân đội đủ thời gian theo quy định, người dân tộc thiểu số không thuộc khu vực 1, người khuyết tật nặng, hoặc một số đối tượng công tác trong lĩnh vực giáo dục và y tế.

Việc phân nhóm này nhằm đảm bảo sự hỗ trợ phù hợp cho các đối tượng có hoàn cảnh khác nhau trong xã hội.

Một trong những điểm thay đổi quan trọng của quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 là cơ chế giảm dần điểm ưu tiên đối với thí sinh có tổng điểm xét tuyển cao.

Ban truyền thông Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết, theo quy định, nếu tổng điểm của ba môn trong tổ hợp xét tuyển đạt từ 22,5 điểm trở lên (trên thang điểm 30), mức điểm ưu tiên sẽ được tính theo cơ chế giảm dần. Quy định này được đưa ra nhằm hạn chế tình trạng tổng điểm sau khi cộng ưu tiên vượt quá mức tối đa 30 điểm.

Cơ chế giảm dần điểm ưu tiên được xác định theo công thức:

Điểm ưu tiên = [(30 – Tổng điểm đạt được) / 7,5] × Mức điểm ưu tiên

Theo công thức này, khi tổng điểm của thí sinh càng tiệm cận mức tối đa 30 điểm, số điểm ưu tiên được cộng thêm sẽ càng giảm. Điều này giúp đảm bảo sự cạnh tranh công bằng giữa các thí sinh ở nhiều khu vực khác nhau.

Việc hiểu rõ quy định về điểm cộng ưu tiên là yếu tố quan trọng giúp thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng hiệu quả trong tuyển sinh đại học.

Nếu nắm vững các quy định về khu vực ưu tiên, đối tượng ưu tiên và cách tính điểm cộng, thí sinh có thể đánh giá chính xác hơn khả năng cạnh tranh của mình trong từng ngành học.

Bên cạnh đó, việc theo dõi thông tin tuyển sinh chính thức từ các cơ sở đào tạo cũng giúp thí sinh lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp với năng lực học tập và định hướng nghề nghiệp.

Trong bối cảnh quy chế tuyển sinh ngày càng hoàn thiện theo hướng minh bạch và công bằng, việc chuẩn bị kỹ lưỡng thông tin sẽ giúp thí sinh chủ động hơn trong quá trình đăng ký xét tuyển đại học năm 2026.