Kỷ tử được sử dụng trong nhiều món ăn bổ dưỡng cơ thể và là vị thuốc giúp phòng chữa bệnh
Kỷ tử được sử dụng trong nhiều món ăn bổ dưỡng cơ thể và là vị thuốc giúp phòng chữa bệnh
Hãy cùng Trường Cao đẳng Y dược Pasteur tìm hiểu những công dụng tuyệt vời của Kỷ tử.
Kỷ tử có tên gọi khác là câu kỷ tử, khởi tử, câu khởi. Tên khoa học là Lycium sinense Mill (Lycium barbarum L. var. sinense Ait). Thuộc họ Cà Solanaceae.
Quả chín phơi hay sấy khô của cây Kỷ tử có chứa nhiều thành phần carotene, canxi, photpho, sắt, vitamin C, acid nicotinic, lysine, choline, chất béo, protein.
Vị thuốc Kỷ tử là Quả chín của cây Kỷ tử
Kỷ tử có vị ngọt, tính bình, vào ba kinh phế, can, thận; có tác dụng dược lý rất phong phú như bổ máu, bổ can thận, nhuận phế táo, tăng cường thị lực, làm mạnh gân cốt; nâng cao năng lực hoạt động của hệ thống nội tiết hạ khâu não - tuyến yên - tuyến thượng thận; bảo vệ tế bào gan, thúc đẩy quá trình tái sinh của tế bào gan, ức chế sự lắng đọng chất mỡ trong gan; cải thiện và điều tiết công năng hoạt động của cơ thể; điều chỉnh rối loạn lipid máu, làm hạ và làm chậm sự hình thành các mảng vữa xơ trong huyết quản; hạ đường huyết; làm giãn mạch và hạ huyết áp; chống oxy hóa và làm chậm sự lão hóa; thúc đẩy quá trình tạo huyết của tủy xương; chống phóng xạ; kích thích sản xuất bạch cầu và ức chế sự phát triển của tế bào ung thư.
Theo TS Tạ Thị Tĩnh – giảng viên khoa Y học cổ truyền Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết Kỷ tử được sử dụng giúp bổ máu, chữa cơ thể suy nhược, gầy yếu, bổ tinh khí, giúp trẻ lâu, chữa chân tay yếu mỏi, mắt mờ, chóng mặt, ù tai, di mộng tinh và dùng trong các bệnh đái tháo đường (phối hợp với các vị thuốc khác), ho lao, viêm phổi, hỗ trợ giảm mỡ máu, tăng cường miễn dịch, xúc tiến quá trình tạo máu, chống tích đọng mỡ ở tế bào gan, chống oxy hóa và ngăn chặn quá trình lão hoá. Liều dùng 6-15g dưới dạng thuốc sắc uống hằng ngày, hoặc tán bột hoặc ngâm rượu thuốc.
Trà Kỷ tử:
Trà kỷ tử, cúc hoa: Kỷ tử 10gram, cúc hoa 10gram. Hãm với nước sôi 20 phút trong bình kín. Uống hằng ngày giúp giải độc gan, tăng sức đề kháng của cơ thể, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị suy giảm thị lực, quáng gà, hoa mắt.
Trà kỷ tử, hạt muồng: Kỷ tử 6gram, lá dâu tằm 3gram, hạt muồng (quyết minh tử, sao thơm) 3gram. Hãm nước sôi 20 phút trong bình kín và uống trong ngày. Giúp táng cường sức khoẻ, phòng ngừa và hỗ trợ giảm mỡ máu cao, giảm béo phì, thị lực kém và lão hóa da.
Trà kỷ tử, ngũ vị tử: Kỷ tử 6gram, ngũ vị tử 6gram. Hãm với nước sôi 20 phút trong bình kín. Giúp tăng cường sức khoẻ cho cơ thể, kéo dài tuổi thọ, phòng ngừa và hỗ trợ chữa suy nhược cơ thể, tâm phiền, buồn bực, ăn uống kém, miệng khát, tự ra mồ hôi, nhũn chân, tiêu gầy.
Cháo Kỷ tử:
Cháo kỷ tử, gạo nếp: Kỷ tử 15g, gạo nếp 60g, đường phèn vừa đủ. Cho cả 3 vị vào nồi, thêm 500ml nước, nấu nhỏ lửa đến khi gạo nếp chín nhừ quánh lại, tắt bếp, ủ thêm 5 phút nữa là được, chia ăn trong ngày và ăn hàng ngày. Tác dụng: Rất tốt cho chức năng thận, giúp ôn thận bổ tỳ, ích khí dưỡng huyết, tăng cường chức năng thận bị suy yếu, với kết quả xét nghiệm thấy u-rê niệu và creatinin tăng cao, có những biểu hiện mệt mỏi, bồn chồn, thở ngắn, chán ăn, đại tiện lỏng, móng tay nhợt, tức ngực, da khô, hơi phù, mạch nhược, miệng khô họng háo, lưng mỏi, lưỡi nhợt khô.
Cháo kỷ tử, gao tẻ: Kỷ tử 25gram, gạo tẻ 100gram. Nấu cháo cho nhừ, chia ăn 2 lần/ngày, có thể ăn thường xuyên hằng ngày. Tác dụng giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị suy nhược cơ thể, ốm lâu ngày, tuổi cao sức khỏe yếu, ngăn chặn lão suy, kéo dài tuổi thọ.
Cháo kỷ tử, gạo lứt: Kỷ tử 30gram, gạo lứt 60gram, táo tàu 10 quả. Cho cả ba vị vào nồi nấu thành cháo, chia ăn vào 2 bữa sáng và tối. Giúp bổ thận, phòng ngừa và hỗ trợ điều trị viêm thận mạn tính do can thận âm hư.
Kỷ tử hấp trứng: Kỷ tử 15gram, trứng gà tươi 2 quả. Đập trứng gà vào bát, thêm vào chút dầu ăn và đánh tan trứng. Kỷ tử rửa sạch, ngâm nước sôi cho nở. Cho trứng đã đanh tan vào khay và hấp trong nước sôi khoảng 10 phút. Cho kỷ tử lên trên khay trứng, tiếp tục hấp thêm 5 phút. Tác dụng: Dùng cho người huyết hư, suy nhược thần kinh, suy nhược cơ thể, nhức đầu, chóng mặt, nhịp tim nhanh, đái tháo đường, đau lưng mỏi gối.
Kỷ tử hấp trứng gà
Rượu kỷ tử:
Rượu trắng, kỷ tử: Kỷ tử 50gram, rượu trắng 500ml. Ngâm 7-10 ngày trong bình thuỷ tinh kín là dùng được. Uống mỗi lần 10 ml, ngày uống 2 lần sáng và tối. Tác dụng dưỡng huyết, bổ huyết, giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị hoa mắt chóng mặt, lưng đau gối mỏi, liệt dương;
Rượu trắng, kỷ tử, sinh địa: Kỷ tử 250gram, sinh địa 300gram, rượu trắng 1500ml. Ngâm đủ 15 ngày trong bình thuỷ tinh kín. Mỗi lần uống 10 ml, ngày uống 2 lần vào bữa sáng, bữa tối. Tác dụng giúp phòng ngừa và hỗ trợ điều trị chứng phiền nhiệt đau đầu, mắt kém, cơ thể mệt. mỏi, yếu sinh lý, cơ thể đau nhức lúc nặng lúc nhẹ.
Không dùng vị thuốc kỷ tử cho những trường hợp sau: Phụ nữ mang thai, phụ nữ cho con bú, người bị tiêu chảy kéo dài, người bị tỳ vị hư yếu, người có ngoại tà thực nhiệt.
Hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi dùng Kỷ tử trong phòng và hỗ trợ chữa bệnh.
DSCK1. NGUYỄN HỒNG DIỄM
