Bên cạnh điểm chuẩn, thí sinh cần lưu ý các yêu cầu bắt buộc của từng ngành khi xét tuyển đại học. Một số lĩnh vực áp dụng điểm sàn theo quy định, trong khi nhiều ngành khác yêu cầu tiêu chí riêng như sơ tuyển, năng khiếu, chứng chỉ hoặc điều kiện học lực.
Trong mỗi mùa tuyển sinh, không ít thí sinh nhầm lẫn giữa khái niệm "điểm sàn" và "điều kiện xét tuyển". Theo các chuyên gia tuyển sinh, đây là hai tiêu chí hoàn toàn khác nhau và không phải mọi ngành học đều chịu sự điều chỉnh bởi ngưỡng điểm sàn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT, kết quả thi là căn cứ quan trọng để Bộ xác định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với một số lĩnh vực đặc thù, trong khi phần lớn các trường được quyền xây dựng mức đầu vào phù hợp với đề án tuyển sinh của mình.
Hiện nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ quy định ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào đối với hai nhóm ngành gồm đào tạo giáo viên và các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề. Theo nhận định của nhiều chuyên gia giáo dục, đây là quy định nhằm bảo đảm chất lượng nguồn nhân lực trong những ngành nghề có yêu cầu chuyên môn và trách nhiệm xã hội cao. Vì vậy, trong Tuyển sinh Đại học năm 2026, các trường vẫn phải căn cứ vào mức điểm tối thiểu do Bộ công bố để xây dựng phương án tuyển sinh.
Nếu không đạt ngưỡng điểm sàn theo quy định, thí sinh sẽ không đủ điều kiện đăng ký xét tuyển vào các ngành thuộc diện áp dụng, kể cả khi dự kiến đạt mức điểm chuẩn của trường. Việc phân biệt rõ điểm sàn và điểm chuẩn sẽ giúp thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp, tránh mất cơ hội chỉ vì hiểu sai quy định tuyển sinh.
Bên cạnh các ngành có điểm sàn do Bộ quy định, nhiều cơ sở đào tạo còn xây dựng những điều kiện riêng đối với từng ngành hoặc từng chương trình đào tạo. Đây không phải là ngưỡng điểm sàn chung nhưng vẫn là tiêu chí bắt buộc mà thí sinh phải đáp ứng trước khi hồ sơ được đưa vào quá trình xét tuyển.
Đối với các ngành năng khiếu như kiến trúc, mỹ thuật, thiết kế, âm nhạc, sân khấu - điện ảnh hay giáo dục thể chất, thí sinh thường phải đạt mức điểm năng khiếu tối thiểu theo quy định của từng trường. Theo đánh giá của các chuyên gia tuyển sinh, đây là yêu cầu nhằm bảo đảm người học có năng lực phù hợp với đặc thù đào tạo. Vì vậy, khi tham gia Xét tuyển Đại học năm 2026, điểm các môn văn hóa cao vẫn không thể thay thế điều kiện về năng khiếu nếu ngành học có quy định bắt buộc.
Tương tự, nhiều chương trình đào tạo bằng tiếng Anh, chương trình quốc tế hoặc chương trình chất lượng cao còn yêu cầu thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, đạt mức điểm tiếng Anh tối thiểu hoặc đáp ứng tiêu chí về học lực THPT. Mỗi trường sẽ công bố cụ thể các điều kiện này trong đề án tuyển sinh, vì vậy việc tìm hiểu kỹ thông tin trước khi đăng ký sẽ giúp thí sinh chủ động hơn và hạn chế rủi ro.
Ngoài điểm số và học lực, nhiều ngành đào tạo còn áp dụng quy trình sơ tuyển hoặc các tiêu chuẩn riêng về sức khỏe, thể chất và hồ sơ. Đây đều là những điều kiện bắt buộc nhằm bảo đảm người học có đủ khả năng đáp ứng yêu cầu đào tạo cũng như công việc sau khi tốt nghiệp. Chẳng hạn, nhiều trường, trong đó có Trường Đại học Lương Thế Vinh, đều công bố rõ các điều kiện tuyển sinh trong đề án để thí sinh chủ động chuẩn bị đầy đủ trước khi đăng ký.
Đối với các trường thuộc khối công an và quân đội, thí sinh phải hoàn thành sơ tuyển theo quy định của đơn vị tuyển sinh trước khi đăng ký nguyện vọng trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nội dung sơ tuyển có thể bao gồm tiêu chuẩn chính trị, sức khỏe, thể lực, lý lịch cùng nhiều yêu cầu khác tùy theo từng lực lượng. Đây là bước bắt buộc và không thể bổ sung sau khi kết thúc thời gian đăng ký nguyện vọng.
Ngoài ra, một số chương trình đào tạo đặc thù hoặc liên kết quốc tế còn yêu cầu thí sinh tham gia phỏng vấn, nộp bài luận, hồ sơ năng lực (portfolio) hoặc các minh chứng về thành tích học tập. Dù không phải là điểm sàn, những điều kiện này vẫn mang tính bắt buộc và có thể khiến hồ sơ bị loại nếu không đáp ứng đầy đủ. Vì vậy, việc chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu sẽ giúp thí sinh nâng cao cơ hội trúng tuyển và hạn chế những sai sót đáng tiếc trong quá trình đăng ký xét tuyển.
