Điểm chuẩn đại học năm 2026 xuất hiện nhiều mức điểm sát ngưỡng tuyệt đối ở các ngành sư phạm, y khoa và công nghệ. Đằng sau những con số này là chỉ tiêu hạn chế, cạnh tranh cao và tác động của điểm cộng.
Điểm chuẩn đại học năm 2026 xuất hiện nhiều mức điểm sát ngưỡng tuyệt đối ở các ngành sư phạm, y khoa và công nghệ. Đằng sau những con số này là chỉ tiêu hạn chế, cạnh tranh cao và tác động của điểm cộng.
Mùa tuyển sinh năm nay tiếp tục chứng kiến cuộc đua điểm số đặc biệt gay gắt khi nhiều ngành đào tạo có điểm chuẩn vượt 29 điểm. Đáng chú ý, một số ngành còn tiến sát mức 30/30, khiến ngay cả những thí sinh nằm trong nhóm có điểm thi cao nhất cả nước cũng chưa chắc giành được suất trúng tuyển nếu không có điểm ưu tiên.
Theo góc nhìn của chuyên gia tuyển sinh, kết quả này phản ánh rõ mức độ cạnh tranh ngày càng lớn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhất là tại những ngành có sức hút cao nhưng chỉ tiêu tuyển sinh hạn chế. Tại Trường ĐH Sư phạm TPHCM, 15 ngành xét bằng điểm thi tốt nghiệp THPT có điểm chuẩn từ 23,26 đến 29,83 điểm. Trong đó, 5 ngành có mức điểm từ 29 trở lên, gồm Sư phạm Hóa học 29,83 điểm, Sư phạm Ngữ văn và Sư phạm Lịch sử cùng 29,80 điểm, Sư phạm Vật lí 29,78 điểm và Sư phạm Toán học 29,49 điểm.
Mức điểm này tạo ra nghịch lý đáng chú ý khi thủ khoa một số tổ hợp vẫn không đủ điểm trúng tuyển nếu chỉ tính điểm thi gốc. Thủ khoa các tổ hợp C00 và D14 cùng đạt 28,75 điểm, trong khi thủ khoa D01 đạt 29 điểm, thấp hơn điểm chuẩn của Sư phạm Ngữ văn và Sư phạm Lịch sử. Với A00, dù có một thủ khoa đạt 30 điểm, 15 á khoa đạt 29,75 điểm vẫn có thể không trúng tuyển một số ngành sư phạm nếu không có điểm ưu tiên đối tượng.
Không chỉ phản ánh chất lượng thí sinh, điểm chuẩn cao còn cho thấy tác động trực tiếp của bài toán chỉ tiêu ở từng ngành và từng phương thức xét tuyển. Khi số lượng chỗ ngồi dành cho phương thức điểm thi tốt nghiệp bị thu hẹp, chỉ một khoảng cách rất nhỏ về điểm số cũng có thể quyết định việc thí sinh trúng tuyển hay không.
Trong bối cảnh Tuyển sinh Đại học năm 2026, đại diện Trường ĐH Sư phạm TPHCM cho biết chỉ tiêu đào tạo sư phạm được phân bổ dựa trên nhu cầu xã hội nên khá hạn chế. Sư phạm Toán có 140 chỉ tiêu, Sư phạm Ngữ văn 110 chỉ tiêu, trong khi Sư phạm Hóa học, Sư phạm Vật lí và Sư phạm Lịch sử chỉ tuyển 50 chỉ tiêu mỗi ngành. Bên cạnh đó, trường còn sử dụng nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau, trong đó số lượng thí sinh đủ điều kiện trúng tuyển thẳng cũng chiếm một phần đáng kể chỉ tiêu.
Thực tế tương tự xuất hiện tại nhiều trường đại học tốp đầu. Trường ĐH Y Dược TPHCM có ngành Y khoa lấy 27,95 điểm với 431 thí sinh trúng tuyển, trong khi nhiều thí sinh phải dựa vào các khoản điểm cộng để nâng điểm xét tuyển. Tại ĐH Bách khoa Hà Nội, ngành Khoa học dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo đạt 29,54 điểm, nhưng trong tổng số 160 chỉ tiêu, phương thức xét kết quả thi tốt nghiệp THPT chỉ được dành 11 chỉ tiêu.
Khi chỉ tiêu được phân bổ qua nhiều phương thức, số chỗ thực tế dành cho điểm thi có thể trở nên rất nhỏ dù tổng chỉ tiêu của ngành không thấp. Đây là lý do điểm chuẩn ở các ngành "hot" có thể tăng mạnh và tiến sát mức tuyệt đối, trong khi số thí sinh đạt điểm thi thuần túy từ 29 điểm trở lên không nhiều. Cạnh tranh vì thế không chỉ nằm ở việc đạt điểm cao mà còn phụ thuộc vào vị trí của thí sinh trong nhóm chỉ tiêu cuối cùng.
Khi điểm chuẩn đã tiến sát 30 điểm, điểm ưu tiên và các khoản điểm cộng có thể tạo ra khác biệt mang tính quyết định giữa một thí sinh trúng tuyển và một thí sinh bị loại. Điều này đặc biệt rõ ở những ngành có điểm chuẩn từ 28,5 điểm trở lên, nơi khoảng cách giữa các thí sinh thường chỉ tính bằng vài phần trăm điểm.
Theo các chuyên gia, thí sinh cần nhìn nhận kết quả xét tuyển trong tổng thể chứ không chỉ dựa vào điểm thi ba môn. Tại một số ngành có điểm chuẩn cao, hơn 80%-90% thí sinh trúng tuyển có thêm điểm ưu tiên hoặc điểm khuyến khích, khiến mức điểm xét tuyển thực tế cao hơn đáng kể so với điểm thi gốc. Trường hợp ngành Y khoa, trong số 42 thí sinh đạt mức điểm xét tuyển hiển thị 30/30, chỉ có 2 người đạt 30/30 từ điểm thi, còn lại có sự đóng góp của điểm ưu tiên.
Từ thực tế này, thí sinh và phụ huynh có thể tham khảo thêm thông tin tuyển sinh từ Trường Đại học Lương Thế Vinh để có góc nhìn rộng hơn về cách các trường xây dựng phương án xét tuyển và phân bổ chỉ tiêu. Việc so sánh điểm thi, điểm ưu tiên, phương thức xét tuyển và chỉ tiêu thực tế sẽ giúp thí sinh đánh giá khả năng trúng tuyển sát hơn, thay vì chỉ nhìn vào điểm chuẩn của năm trước.
Điểm chuẩn chạm trần vì vậy không đồng nghĩa chất lượng đầu vào của toàn bộ thí sinh đều đạt mức gần tuyệt đối, mà là kết quả của sự cộng hưởng giữa phổ điểm cao, sức hút ngành học, chỉ tiêu hạn chế và cách phân bổ thí sinh qua nhiều phương thức. Với những ngành có điểm chuẩn từ 29 điểm trở lên, thí sinh chỉ dựa vào điểm thi thuần túy và không có điểm cộng sẽ phải đối mặt với mức cạnh tranh đặc biệt khốc liệt.
