Bệnh viêm da tiếp xúc do côn trùng, hay còn gọi là phản ứng viêm da do côn trùng, là một tình trạng da phổ biến mà có thể xảy ra khi da tiếp xúc với côn trùng hoặc chất kích ứng từ côn trùng như nọc độc hoặc dịch nhầy.
Bệnh viêm da tiếp xúc do côn trùng, hay còn gọi là phản ứng viêm da do côn trùng, là một tình trạng da phổ biến mà có thể xảy ra khi da tiếp xúc với côn trùng hoặc chất kích ứng từ côn trùng như nọc độc hoặc dịch nhầy.
Theo giảng viên Trường Cao đẳng Y Dược Pasteur một số nguyên nhân gây ra viêm da tiếp xúc do côn trùng như:
- Tiếp xúc với côn trùng và dịch nhầy của chúng: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Các côn trùng như muỗi, kiến, ong, nhện, hoặc loài côn trùng khác có thể cắn, châm, hoặc tiếp xúc trực tiếp với da, gây ra phản ứng viêm da.
Thường gặp nhất là do kiến ba khoang có tên khoa học là Paederus thuộc họ cánh cứng, có mặt ở khắp nơi trên thế giời.
Kiến ba khoang thường có đặc điểm dài khoảng 7-10mm, có 2 vòng đỏ xen kẽ với 3 vòng đen rất điển hình, rất thích ánh sáng. Khi bị chà xát, côn trùng bị dập nát và phóng thích chất dịch trong cơ thể chứa chất paederin gây viêm da tiếp xúc.
Triệu chứng của viêm da tiếp xúc do côn trùng thường bao gồm các dấu hiệu và triệu chứng sau:
- Sưng đỏ: Vùng da tiếp xúc với côn trùng thường sẽ sưng lên và trở nên đỏ.
- Ngứa: Một trong những triệu chứng phổ biến nhất của viêm da tiếp xúc là cảm giác ngứa hoặc kích ứng da.
- Mẩn đỏ: Da có thể phát ban hoặc xuất hiện các đốm mẩn đỏ nhỏ, đặc biệt là xung quanh vết cắn hoặc tiếp xúc.
- Đau và khó chịu: Vùng da tiếp xúc có thể cảm thấy đau hoặc khó chịu, đặc biệt khi bị côn trùng cắn hoặc châm vào.
- Cảm giác nóng rát: a có thể cảm thấy nóng rát và khó chịu, đặc biệt khi bị côn trùng cắn hoặc tiếp xúc với dịch nhầy của chúng.
- Vết sưng hoặc vết châm: rong trường hợp bị côn trùng cắn hoặc châm vào, có thể xuất hiện vết sưng hoặc vết châm trên da.
Những triệu chứng này thường xuất hiện ngay sau khi tiếp xúc với côn trùng và có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, tùy thuộc vào cách phản ứng của cơ thể với côn trùng và loại côn trùng gây ra tiếp xúc. Đối với những người có tiền sử dị ứng hoặc phản ứng mạnh mẽ với côn trùng, triệu chứng có thể nghiêm trọng hơn và cần được điều trị kịp thời theo chỉ dẫn của Bác sĩ
Mặc dù hầu hết các trường hợp viêm da tiếp xúc do côn trùng thường không gây ra các biến chứng nghiêm trọng, nhưng trong một số trường hợp, có thể xảy ra các biến chứng sau:
- Nhiễm trùng da: Nếu vết cắn hoặc vùng da tiếp xúc bị tổn thương, có thể xảy ra nhiễm trùng da. Các triệu chứng có thể bao gồm đỏ, sưng, đau, ấn tại vị trí vết thương, và có thể cần điều trị bằng kháng sinh.
- Phản ứng dị ứng nặng như phát ban, khó thở, buồn nôn, hoặc sốc phản vệ.
- Viêm da kéo dài: Nếu viêm da không được điều trị hoặc tiếp xúc với côn trùng kéo dài, có thể gây ra viêm da kéo dài, tái phát nhiều lần.
Điều trị viêm da tiếp xúc do côn trùng thường nhằm vào việc làm giảm các triệu chứng và kích ứng trên da.
- Làm sạch vùng da bị tổn thương: Sử dụng nước muối sinh lý để làm sạch vùng da bị tiếp xúc với côn trùng để loại bỏ chất kích ứng hoặc nọc độc còn lại.Tránh kì cọ làm tổn thương lan rộng hơn.
- Khi có các tổn thương đỏ, đau rát: sử dụng các loại thuốc có tác dụng làm dịu da, chống viêm như hồ nước, hay các loại thuốc mỡ có kết hợp giữa corticoid và kháng sinh để phòng nhiễm trùng da.
- Trường hợp nặng nổi các bọng nước, bỏng mủ: sử dụng xanh methylen chấm lên các nốt bỏng hoặc povidon bôi lên ngày 2-3 lần.
- Dùng thuốc kháng histamin để giảm ngứa như: loratadin, fexofenadin,…
- Uống thuốc giảm đau hạ sốt trong trường hợp bệnh nhân có đau , sốt như paracetamol, ibuprofen,…
- Trường hợp tổn thương rộng, có các bỏng mủ cần sử dụng kháng sinh uống toàn thân.
- Không gãi da mạnh vì điều này có thể làm tổn thương da và gây nhiễm trùng.
- Tránh tiếp xúc với côn trùng gây bệnh.
- Khi phát hiện côn trùng đang bò trên da nên tìm cách lấy nó ra khỏi người như thổi hoặc lấy tờ giấy cho côn trùng bò lên tránh tác động trực tiếp lên côn trùng.
- Khi đã vô tình chà xát côn trùng, phải rửa sạch tay và những vùng da đã tiếp xúc.
- Kiểm tra và làm sạch khu vực sinh sống và nơi làm việc thường xuyên để loại bỏ các loài côn trùng và ngăn chúng tiếp xúc với bạn.
- Nên ngủ màn và kiểm tra giường chiếu, đồ đạc thường xuyên để loại bỏ côn trùng.
