Chứng chỉ ngoại ngữ còn là lợi thế trong tuyển sinh đại học 2026 hay không?

Theo dự thảo quy chế tuyển sinh đại học 2026, việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong xét tuyển sẽ được quản lý chặt chẽ hơn so với các năm trước. Mục tiêu của điều chỉnh này là bảo đảm sự công bằng giữa thí sinh có chứng chỉ quốc tế và thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT với đầy đủ các môn thi.

Cụ thể, các trường đại học vẫn được phép quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế sang điểm môn ngoại ngữ theo thang điểm 10 để đưa vào tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, tổng trọng số của môn ngoại ngữ trong tổ hợp không được vượt quá 10/30 điểm. Điều này có nghĩa là chứng chỉ ngoại ngữ vẫn được công nhận nhưng mức độ ảnh hưởng đến tổng điểm xét tuyển đã được giới hạn rõ ràng.

Bên cạnh đó, bảng quy đổi điểm phải có ít nhất 5 mức chênh lệch khác nhau tương ứng với các mức chứng chỉ. Các trường không được quy đổi đồng loạt nhiều mức chứng chỉ về cùng một mức điểm tối đa như trước đây. Quy định này nhằm bảo đảm khả năng phân loại năng lực ngoại ngữ của thí sinh một cách chính xác hơn.

Một thay đổi đáng chú ý trong tuyển sinh đại học 2026 là mức điểm khuyến khích dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ đã được điều chỉnh giảm. Trước đây, nhiều trường có thể cộng tối đa 3 điểm vào tổng điểm xét tuyển cho thí sinh sở hữu chứng chỉ quốc tế.

Ban Truyền thông Trường Đại học Lương Thế Vinh thông tin, theo quy định mới, mức điểm khuyến khích tối đa chỉ còn 1,5 điểm trên thang điểm 30. Đồng thời, tổng điểm cộng từ các hình thức như điểm thưởng, điểm khuyến khích hay điểm xét thưởng cũng không được vượt quá 3 điểm.

Đặc biệt, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được sử dụng cho một mục đích duy nhất. Thí sinh phải lựa chọn một trong hai hình thức:

- Quy đổi chứng chỉ thành điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển

- Hoặc sử dụng chứng chỉ để cộng điểm khuyến khích

Việc không cho phép áp dụng đồng thời cả hai hình thức giúp chấm dứt tình trạng “cộng gộp lợi thế” như ở một số phương thức xét tuyển trước đây.

Trước những điều chỉnh của quy chế tuyển sinh đại học 2026, nhiều trường đại học đã thay đổi phương án xét tuyển để phù hợp với quy định mới.

Một số cơ sở đào tạo yêu cầu thí sinh vẫn phải tham dự kỳ thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT và không cho phép sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để thay thế hoàn toàn điểm thi. Trong trường hợp này, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế chỉ được dùng để cộng điểm khuyến khích.

Ở các phương thức xét tuyển tổng hợp theo thang điểm 100, thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ có thể được cộng thêm một tỷ lệ phần trăm nhất định vào tổng điểm xét tuyển. Các mức cộng điểm được chia theo từng bậc chứng chỉ nhằm phân loại rõ ràng năng lực của thí sinh.

Ví dụ, thí sinh có chứng chỉ IELTS ở mức cao hơn sẽ được cộng điểm nhiều hơn so với mức thấp. Cách làm này giúp các trường đánh giá năng lực ngoại ngữ thực chất, đồng thời vẫn bảo đảm thí sinh phải tham gia đầy đủ các yêu cầu của kỳ thi quốc gia.

Ở một số trường khác, mức cộng điểm được giới hạn tối đa khoảng 1 điểm hoặc 5% tổng điểm xét tuyển, tùy theo từng phương thức xét tuyển.

Bên cạnh phương án cộng điểm khuyến khích, vẫn có những trường lựa chọn hình thức quy đổi trực tiếp chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển.

Theo đó, chứng chỉ IELTS hoặc TOEFL iBT sẽ được quy đổi thành điểm môn tiếng Anh với các mức cụ thể. Ví dụ:

- IELTS 4.5 có thể được quy đổi tương đương khoảng 7 điểm

- Các mức cao hơn như IELTS 6.5 – 7.0 có thể được quy đổi gần 9 – 10 điểm

Mức điểm quy đổi sẽ tăng dần theo trình độ chứng chỉ, giúp phân loại năng lực ngoại ngữ rõ ràng hơn.

Phương thức này thường được áp dụng trong các hình thức xét tuyển kết hợp hoặc xét tuyển bằng điểm thi tốt nghiệp THPT. Đồng thời, nó cũng gắn với quy định miễn thi môn tiếng Anh dành cho thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế theo quy định hiện hành.

Một số trường còn cho phép quy đổi chứng chỉ sang điểm tổng kết môn ngoại ngữ lớp 12 hoặc điểm bài thi môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển. Tuy nhiên, bảng quy đổi chi tiết sẽ được công bố trong đề án tuyển sinh đại học 2026 của từng trường để thí sinh theo dõi.

Nhìn chung, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế vẫn có giá trị trong tuyển sinh đại học 2026, nhưng lợi thế không còn lớn như những năm trước. Việc điều chỉnh quy chế cho thấy định hướng tăng tính công bằng và hạn chế sự chênh lệch quá lớn giữa các nhóm thí sinh.

Trong bối cảnh nhiều trường đang điều chỉnh phương thức xét tuyển, việc theo dõi thông tin chính thức từ các đề án tuyển sinh đại học 2026 của từng cơ sở đào tạo sẽ giúp thí sinh chủ động lựa chọn phương án đăng ký phù hợp với năng lực của mình.