Kết quả thi tốt nghiệp THPT dự kiến công bố đầu tháng 7, cũng là thời điểm thí sinh bước vào giai đoạn đăng ký nguyện vọng. Trong bối cảnh nhiều trường chuyển sang xét tuyển tổng hợp, vai trò của điểm thi đang được nhiều thí sinh quan tâm.
Kết quả thi tốt nghiệp THPT dự kiến công bố đầu tháng 7, cũng là thời điểm thí sinh bước vào giai đoạn đăng ký nguyện vọng. Trong bối cảnh nhiều trường chuyển sang xét tuyển tổng hợp, vai trò của điểm thi đang được nhiều thí sinh quan tâm.
Bước vào mùa tuyển sinh năm nay, điều khiến nhiều thí sinh quan tâm không chỉ là mức điểm chuẩn mà còn là cách các trường đại học xây dựng công thức xét tuyển. Theo nhận định của nhiều chuyên gia tuyển sinh, xu hướng đánh giá đa tiêu chí đang ngày càng rõ nét nhằm phản ánh đầy đủ hơn năng lực học tập thay vì chỉ dựa vào một kết quả duy nhất. Trong bối cảnh đó, kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn tiếp tục giữ vị trí quan trọng nhưng không còn là yếu tố quyết định tuyệt đối như trước.
Điển hình tại hệ thống ĐH Quốc gia TP.HCM, phương thức xét tuyển tổng hợp được triển khai thống nhất tại các trường thành viên với nhiều cấu phần khác nhau. Thí sinh có thể sử dụng kết quả thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực, kết quả học tập THPT cùng các tiêu chí bổ sung để tham gia xét tuyển. Mỗi trường sẽ xây dựng hệ số riêng dựa trên dữ liệu tuyển sinh các năm trước hoặc nghiên cứu về mức độ phù hợp giữa đầu vào và kết quả học tập đại học. Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu không phải giảm vai trò điểm thi mà là đặt điểm thi vào một hệ thống đánh giá toàn diện hơn.
Thực tế triển khai cho thấy tỷ trọng giữa các thành phần có sự khác biệt đáng kể. Trường ĐH Công nghệ thông tin phân bổ gần tương đương giữa điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực, trong khi học bạ và điểm cộng chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ. Trường ĐH Bách khoa sử dụng ba cấu phần gồm đánh giá năng lực, điểm thi tốt nghiệp và học bạ với trọng số khác nhau. Một số trường còn xây dựng cơ chế thay thế linh hoạt khi thí sinh thiếu một loại kết quả đánh giá. Điều này cho thấy xét tuyển tổng hợp không làm giảm giá trị điểm thi mà tạo thêm cơ hội để nhiều nhóm thí sinh cạnh tranh công bằng hơn.
Khi ngày càng nhiều cơ sở đào tạo chuyển sang đánh giá đa tiêu chí, điều khiến thí sinh lo lắng nhất là liệu việc thiếu một thành phần điểm có làm giảm cơ hội trúng tuyển. Theo góc nhìn của các chuyên gia tuyển sinh, bản chất của phương thức này là mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục đại học thay vì tạo thêm áp lực. Đây cũng là xu hướng đang xuất hiện ngày càng rõ trong bức tranh Xét tuyển Đại học năm 2026.
Đại diện chuyên môn từ Trường ĐH Bách khoa cho biết nhà trường đã áp dụng xét tuyển tổng hợp từ năm 2022 và hiện xem đây là phương thức tuyển sinh chủ đạo. Cách xây dựng công thức xuất phát từ yêu cầu đào tạo và mục tiêu tìm kiếm những thí sinh phù hợp với từng ngành học cụ thể. Nhiều đại học trên thế giới cũng đánh giá đầu vào bằng việc kết hợp nhiều yếu tố để phản ánh chính xác hơn khả năng học tập, điều kiện phát triển và mức độ phù hợp của người học với môi trường đào tạo.
Theo phân tích từ nhà trường, khi triển khai phương thức tổng hợp, các tiêu chí đều được đối sánh để bảo đảm công bằng giữa các nhóm thí sinh. Dù sử dụng công thức chung, trường vẫn có nhiều phiên bản dành cho từng nhóm đối tượng như nhóm có đủ các thành phần đánh giá, nhóm sử dụng chứng chỉ quốc tế, nhóm học chương trình THPT nước ngoài hoặc nhóm xét bằng điểm thi tốt nghiệp. Quan trọng hơn, thí sinh không cần phải đạt kết quả xuất sắc ở mọi tiêu chí. Nếu một thành phần chưa nổi bật, các em vẫn có thể bù đắp bằng học lực ổn định, điểm thi tốt hoặc thành tích nổi trội ở những yếu tố khác.
Sự thay đổi trong phương thức tuyển sinh cũng đặt ra yêu cầu mới đối với thí sinh: thay vì chỉ tập trung vào một loại điểm, cần hiểu rõ hồ sơ năng lực của bản thân và lựa chọn chiến lược phù hợp. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp tăng khả năng cạnh tranh trong giai đoạn đăng ký nguyện vọng khi mỗi trường có cách tính điểm khác nhau.
Nhiều trường đại học hiện nay không chỉ mở rộng tiêu chí xét tuyển mà còn tăng tính linh hoạt trong phương thức tiếp cận người học. Trong đó, Trường Đại học Lương Thế Vinh cũng triển khai tuyển sinh theo nhiều hướng nhằm tạo thêm cơ hội cho thí sinh tiếp cận giáo dục đại học phù hợp với năng lực và điều kiện cá nhân. Việc đa dạng hóa phương thức cho thấy xu hướng chung của các trường là hướng tới đánh giá toàn diện thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào một kết quả duy nhất.
Kết quả theo dõi nhiều năm tại các trường áp dụng xét tuyển tổng hợp cho thấy có sự tương đồng khá rõ giữa điểm học bạ, điểm thi tốt nghiệp, các bài đánh giá năng lực và kết quả học tập sau khi nhập học. Điều đó cho thấy mô hình tuyển sinh mới có khả năng phản ánh tương đối chính xác tiềm năng học tập của thí sinh. Vì vậy, thay vì xem xét tuyển tổng hợp như một cuộc đua thành tích, thí sinh nên tập trung xác định ngành học phù hợp, chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và tận dụng thế mạnh của bản thân để tăng cơ hội trúng tuyển.
