Bước vào đại học, sinh viên không chỉ tiếp nhận kiến thức từ giảng viên mà cần chủ động đặt câu hỏi, tìm kiếm tài liệu, phân tích thông tin và vận dụng kiến thức để từng bước hình thành tư duy nghiên cứu, từ đó nâng cao năng lực học tập.
Bước vào đại học, sinh viên không chỉ tiếp nhận kiến thức từ giảng viên mà cần chủ động đặt câu hỏi, tìm kiếm tài liệu, phân tích thông tin và vận dụng kiến thức để từng bước hình thành tư duy nghiên cứu, từ đó nâng cao năng lực học tập.
Ngày 15/9/2026, UBND thành phố Hà Nội ban hành Kế hoạch số 353/KH-UBND về tổ chức Cuộc thi Nghiên cứu - Sáng tạo, kết nối học sinh, sinh viên với giảng viên, nhà khoa học và doanh nghiệp công nghệ năm 2026. Cuộc thi hướng tới tạo môi trường để người trẻ phát huy khả năng nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm giải quyết những vấn đề thực tiễn, trong đó có các lĩnh vực như Tài chính – Ngân hàng
Việc thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu và sáng tạo cho thấy học tập ở bậc đại học không nên chỉ dừng ở ghi nhớ nội dung được giảng viên truyền đạt. Người học cần từng bước hình thành khả năng đặt vấn đề, tìm kiếm thông tin, kiểm chứng dữ liệu và đưa ra cách giải quyết dựa trên kiến thức đã học.
Học mang tính nghiên cứu không đồng nghĩa với việc sinh viên phải thực hiện ngay những công trình khoa học quy mô lớn. Cách học này có thể bắt đầu từ một câu hỏi trong bài học, một vấn đề thực tế hoặc nội dung chưa được giải thích đầy đủ. Sinh viên tìm đọc giáo trình, tài liệu chuyên ngành và các nguồn thông tin đáng tin cậy, sau đó so sánh, phân tích để rút ra nhận xét. Từ đó, người học chuyển dần từ vị trí tiếp nhận sang chủ động khám phá kiến thức. Thay vì chỉ tìm “đáp án là gì?”, sinh viên có thể tiếp tục đặt câu hỏi “vì sao?”, “có cách nào khác?” hoặc “kiến thức này được áp dụng ở đâu?”.
Một điểm quan trọng của cách học mang tính nghiên cứu là khả năng nhìn kiến thức từ nhiều góc độ. Sinh viên không chỉ học thuộc khái niệm, công thức hay quy trình mà cần hiểu mối quan hệ giữa các nội dung và biết vận dụng vào tình huống cụ thể. Với ngành Bác sĩ Y học cổ truyền, sinh viên cần kết hợp kiến thức y học cơ sở với quan sát, thực hành và phân tích từng trường hợp cụ thể. Với ngành Kỹ thuật phục hồi chức năng, người học cần vận dụng kiến thức chuyên môn để đánh giá tình trạng, lựa chọn phương pháp và theo dõi kết quả phục hồi của người bệnh. Với ngành Công nghệ thông tin, sinh viên có thể tìm hiểu một công nghệ, thử nghiệm trên bài toán cụ thể, phát hiện lỗi rồi tìm nguyên nhân và phương án khắc phục. Các ngành Kế toán, Tài chính – Ngân hàng hay Quản trị kinh doanh cũng đòi hỏi người học biết đọc dữ liệu, phân tích tình huống và liên hệ kiến thức với hoạt động của doanh nghiệp.
Sinh viên có thể rèn cách học mang tính nghiên cứu từ những nhiệm vụ quen thuộc như đọc trước tài liệu, chuẩn bị câu hỏi trước giờ học, tìm thêm nguồn tham khảo, lập bảng so sánh, thực hiện khảo sát nhỏ hoặc trình bày cách giải quyết một vấn đề thực tế.
Tư duy nghiên cứu có thể được hình thành từng bước trong suốt quá trình học đại học. Sinh viên năm nhất có thể bắt đầu bằng việc biết đặt câu hỏi và tìm tài liệu; những năm tiếp theo có thể tiến tới thực hiện bài tập lớn, dự án, đề tài hoặc các hoạt động nghiên cứu phù hợp với chuyên ngành.
Những năng lực này không chỉ phục vụ việc học mà còn có giá trị trong môi trường nghề nghiệp. Khi đi làm, người lao động thường phải tiếp nhận thông tin mới, xác định vấn đề, tìm nguyên nhân, lựa chọn phương án và đánh giá kết quả. VietNamNet dẫn ý kiến đại diện VNPT và Viettel cho biết doanh nghiệp quan tâm đến những sinh viên từng tham gia nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo; hoạt động này giúp người học phát triển năng lực chuyên môn, khả năng tìm tòi và giải quyết vấn đề.
Tại Trường Đại học Lương Thế Vinh, định hướng “Thực học – Thực hành – Thực nghiệp” tạo điều kiện để sinh viên gắn kiến thức chuyên ngành với thực tiễn. Trong quá trình học, giảng viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn hướng dẫn người học đặt câu hỏi, tìm tài liệu, phân tích vấn đề và từng bước hình thành tư duy nghiên cứu phù hợp với đặc thù từng ngành. Với sinh viên trường Đại học Lương Thế Vinh, học theo hướng nghiên cứu không có nghĩa tạo thêm áp lực mà là chủ động hơn trong quá trình học tập. Khi biết tìm hiểu, kiểm chứng thông tin và vận dụng kiến thức vào thực tế, người học sẽ có nền tảng tốt hơn để học sâu chuyên ngành, rèn kỹ năng giải quyết vấn đề và chuẩn bị cho công việc sau khi tốt nghiệp.
