Phương pháp bấm huyệt trong Y học cổ truyền chữa cảm lạnh hiệu quả như nào?

Cảm lạnh trong quan niệm Y học cổ truyền

Theo Y học cổ truyền, cảm lạnh được xếp vào chứng “thương phong”. Khi cơ thể bị phong hàn hoặc phong nhiệt xâm nhập do sức đề kháng suy yếu, người bệnh sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện đặc trưng như sợ gió, sợ lạnh, hắt hơi, ngạt mũi, chảy nước mũi trong, đau đầu, sốt nhẹ. Một số trường hợp còn kèm theo ho khan, đau họng hoặc rêu lưỡi trắng.

Những trường hợp nhẹ có thể tự khỏi sau vài ngày nghỉ ngơi, tuy nhiên nếu cơ thể vốn đã yếu hoặc không được chăm sóc kịp thời, bệnh có thể trở nặng, dễ gây biến chứng. Chính vì thế, việc tác động sớm bằng phương pháp bấm huyệt sẽ mang lại lợi ích đáng kể.

Bấm huyệt – phương pháp Y học cổ truyền đẩy lùi cảm lạnh

Trong Y học cổ truyền, bấm huyệt được coi là cách khai thông kinh mạch, tăng cường lưu thông khí huyết, từ đó giúp cơ thể chống lại tác nhân gây bệnh. Khi cảm lạnh vừa khởi phát, việc xoa bóp và day ấn các huyệt đạo quan trọng sẽ kích thích hệ hô hấp hoạt động tốt hơn, đồng thời làm ấm cơ thể, tán hàn và giảm đau nhức.

Các vùng huyệt thường được tác động gồm huyệt phong trì ở gáy, huyệt ấn đường giữa trán, huyệt thái dương ở hai bên đầu, huyệt bách hội trên đỉnh đầu hay huyệt hợp cốc ở bàn tay. Khi được day ấn đúng cách, người bệnh sẽ cảm thấy vùng đầu cổ được giải tỏa, đường thở thông thoáng và triệu chứng hắt hơi, chảy nước mũi giảm đi rõ rệt. Ngoài ra, việc bấm huyệt ở vùng thắt lưng hay bàn chân còn giúp tăng cường lưu thông khí huyết, cải thiện khả năng miễn dịch của cơ thể.

Điều quan trọng là các thao tác bấm huyệt cần được thực hiện nhẹ nhàng, đều đặn, tránh dùng lực quá mạnh. Sau mỗi lần bấm huyệt, người bệnh nên nằm nghỉ ở nơi kín gió, uống một bát cháo hành tía tô nóng để cơ thể toát mồ hôi, giúp hàn khí được đẩy lùi nhanh chóng.

Phương pháp hỗ trợ song song

Theo TS Lê Xuân Hùng hiện đang công tác tại trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết, ngoài bấm huyệt, Y học cổ truyền còn khuyến khích kết hợp thêm các biện pháp hỗ trợ khác nhằm nâng cao hiệu quả điều trị. Xông hơi là lựa chọn phổ biến, khi sử dụng các loại lá chứa tinh dầu và có tính kháng khuẩn như tía tô, sả, hương nhu, bạc hà, lá bưởi… Nồi xông giúp làm ấm cơ thể, thông xoang mũi và kích thích tuyến mồ hôi hoạt động. Tuy nhiên, thời gian xông không nên quá lâu để tránh mất sức, đặc biệt ở người già và trẻ nhỏ.

Về mặt dinh dưỡng, người bị cảm lạnh nên ưu tiên các món ăn nóng, dễ tiêu như cháo, súp, có thể cho thêm gừng, hành, tỏi để tăng khả năng kháng khuẩn. Ngược lại, cần tránh đồ lạnh, đồ sống hoặc thức ăn khó tiêu. Một tách trà gừng ấm hay nước mật ong pha chanh cũng là cách đơn giản giúp giữ ấm và làm dịu cổ họng.

Trong trường hợp triệu chứng nặng hơn, có thể sử dụng một số bài thuốc cổ phương như ma hoàng thang hoặc hương tô tán, nhưng tuyệt đối phải có chỉ định từ bác sĩ chuyên khoa. Hiện nay, nhiều chế phẩm từ dược liệu cũng được bào chế dưới dạng siro, viên uống tiện lợi, hỗ trợ điều trị cảm lạnh ở mức độ vừa.

Song song với điều trị, người bệnh cần chú ý nghỉ ngơi đầy đủ, ngủ ít nhất 7–8 tiếng mỗi ngày để cơ thể có thời gian phục hồi. Giữ ấm cơ thể khi thời tiết trở lạnh, hạn chế tắm khuya, đồng thời vệ sinh mũi họng bằng nước muối sinh lý cũng là cách phòng ngừa cảm lạnh hiệu quả.

Về lâu dài, để không bị cảm lạnh tái phát, mỗi người nên rèn luyện thể dục đều đặn, tăng cường sức đề kháng bằng chế độ ăn cân bằng và giàu dưỡng chất. Một cơ thể khỏe mạnh sẽ là “lá chắn” tự nhiên chống lại các tác nhân phong hàn từ môi trường.