Từ năm 2027, điểm cộng IELTS trong xét tuyển đại học giảm còn tối đa 0,5/30 điểm và chính thức bị bãi bỏ từ năm 2028. Thay đổi này được kỳ vọng giảm áp lực chứng chỉ, thu hẹp khoảng cách cơ hội và nâng cao tính công bằng trong tuyển sinh.
Từ năm 2027, điểm cộng IELTS trong xét tuyển đại học giảm còn tối đa 0,5/30 điểm và chính thức bị bãi bỏ từ năm 2028. Thay đổi này được kỳ vọng giảm áp lực chứng chỉ, thu hẹp khoảng cách cơ hội và nâng cao tính công bằng trong tuyển sinh.
Việc điều chỉnh chính sách cộng điểm IELTS trong tuyển sinh đại học được xem là thay đổi đáng chú ý, nhất là trong bối cảnh chứng chỉ ngoại ngữ ngày càng trở thành lợi thế cạnh tranh giữa các thí sinh. Những năm gần đây, không ít học sinh dành nhiều thời gian và kinh phí cho việc học, luyện thi IELTS với mục tiêu gia tăng cơ hội trúng tuyển, thay vì tập trung phát triển đồng đều kiến thức và kỹ năng theo chương trình phổ thông.
Theo quy định mới được Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố ngày 13/11, từ năm 2027, tổng điểm cộng dành cho thí sinh có chứng chỉ IELTS, giải học sinh giỏi và thành tích đặc biệt không vượt quá 0,5/30 điểm, thay vì mức tối đa 3 điểm như trước. Đến năm 2028, các trường đại học sẽ chính thức chấm dứt hình thức cộng điểm này. Quy định áp dụng đối với những cơ sở đào tạo đã sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh từ năm 2026 trở về trước, bao gồm thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia nhưng không thuộc diện tuyển thẳng, người có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt và người sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ, chứng chỉ quốc tế. Tuy nhiên, các trường vẫn có thể xem xét quy đổi IELTS thành điểm môn ngoại ngữ nếu phương án tuyển sinh cho phép.
Thực tế tuyển sinh cho thấy, năm trước có hơn 37.300 thí sinh được cộng điểm nhờ chứng chỉ tiếng Anh, chủ yếu là IELTS. Trong đó, hơn 8.300 em sở hữu IELTS 6.0 nhưng cùng mức chứng chỉ này lại được các trường quy đổi thành 26 mức điểm cộng khác nhau. Điều này đặt ra vấn đề về tính thống nhất và công bằng trong tuyển sinh. Bên cạnh đó, việc đạt điểm IELTS cao chưa đồng nghĩa với khả năng sử dụng ngoại ngữ thành thạo trong học tập, giao tiếp và công việc. Vì vậy, việc giảm rồi tiến tới bỏ điểm cộng được kỳ vọng giúp học sinh giảm áp lực chạy đua chứng chỉ, dành nhiều thời gian hơn cho việc củng cố kiến thức và phát triển năng lực thực chất.
Một trong những vấn đề được đặt ra khi sử dụng IELTS làm tiêu chí tạo lợi thế xét tuyển là mức độ phù hợp giữa năng lực ngoại ngữ và yêu cầu chuyên môn của từng ngành đào tạo. Ngoại ngữ là kỹ năng quan trọng trong môi trường học tập hiện đại, tuy nhiên không thể đại diện cho toàn bộ kiến thức, tư duy và phẩm chất mà một sinh viên cần có. Do đó, việc đánh giá thí sinh cần dựa trên nhiều yếu tố, đặc biệt là những năng lực nền tảng gắn trực tiếp với lĩnh vực mà các em đăng ký theo học.
Chẳng hạn, đối với các ngành công nghệ sinh học hoặc y khoa, thí sinh cần có nền tảng kiến thức và tư duy tốt về sinh học, hóa học, toán học. Nếu IELTS được sử dụng để tạo lợi thế quá lớn trong tuyển sinh, các trường có thể lựa chọn những học sinh giỏi ngoại ngữ nhưng chưa chắc đáp ứng được yêu cầu chuyên môn của ngành học. Sự thiếu phù hợp ngay từ khâu đầu vào có thể khiến sinh viên gặp khó khăn trong quá trình đào tạo, phải dành thêm thời gian bổ sung kiến thức nền tảng hoặc nhận ra bản thân không phù hợp với ngành đã chọn. Thậm chí, một số em có thể bỏ học sau năm thứ nhất hoặc thứ hai do không theo kịp chương trình.
Bên cạnh yêu cầu chuyên môn, việc cộng điểm IELTS còn đặt ra vấn đề về khoảng cách cơ hội giữa học sinh thành thị và nông thôn. Quá trình học tập, luyện thi và tham gia các kỳ thi chứng chỉ quốc tế thường đòi hỏi chi phí đáng kể, khiến học sinh có điều kiện kinh tế tốt dễ tiếp cận hơn so với những em ở khu vực khó khăn. Việc bỏ điểm cộng có thể góp phần thu hẹp bất bình đẳng này, tạo điều kiện để thí sinh được đánh giá dựa trên kết quả học tập và năng lực phù hợp với ngành đăng ký. Đây cũng là định hướng cần được các cơ sở đào tạo, trong đó có Trường Đại học Lương Thế Vinh, quan tâm khi xây dựng tiêu chí tuyển chọn và nâng cao chất lượng đầu vào.
Việc chấm dứt cộng điểm IELTS không đồng nghĩa với việc xem nhẹ vai trò của tiếng Anh trong giáo dục và thị trường lao động. Trong bối cảnh hội nhập, ngoại ngữ vẫn cần thiết đối với nhiều lĩnh vực, đặc biệt là những ngành thường xuyên tiếp xúc với đối tác quốc tế, nghiên cứu tài liệu nước ngoài hoặc tham gia hoạt động hợp tác xuyên biên giới. Tuy nhiên, mức độ sử dụng tiếng Anh không giống nhau ở tất cả ngành nghề và địa phương. Vì vậy, yêu cầu ngoại ngữ cần được xây dựng dựa trên đặc thù chuyên môn, thay vì áp dụng một tiêu chuẩn cứng nhắc cho mọi thí sinh.
Với những lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy hải sản, người lao động có thể chủ yếu làm việc và hợp tác với các đối tác trong nước. Do đó, việc đặt ra yêu cầu IELTS cao đối với tất cả thí sinh, bất kể ngành học hay định hướng nghề nghiệp, có thể khiến các em đầu tư thời gian và công sức chưa đúng trọng tâm. Những ngành có nhu cầu sử dụng ngoại ngữ thường xuyên cần có yêu cầu tương ứng, trong khi các lĩnh vực khác nên ưu tiên kiến thức và kỹ năng chuyên môn. Cách tiếp cận này giúp người học tập trung phát triển những năng lực thiết thực, đồng thời bảo đảm tiêu chí tuyển sinh phù hợp với mục tiêu đào tạo.
Bên cạnh việc điều chỉnh tiêu chí đầu vào, các trường đại học vẫn có thể tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ thông qua các lớp tiếng Anh nâng cao, chương trình bổ trợ hoặc học phần chuyên biệt dành cho sinh viên có định hướng làm việc trong môi trường quốc tế. Ở bậc phổ thông, các nhà trường cũng cần đổi mới phương pháp giảng dạy, chú trọng khả năng giao tiếp và vận dụng tiếng Anh trong thực tế thay vì chủ yếu tập trung luyện thi chứng chỉ. Khi lợi thế cộng điểm không còn, mục tiêu học ngoại ngữ cần trở về đúng giá trị cốt lõi là sử dụng được trong học tập và cuộc sống. Quan trọng hơn, tuyển sinh đại học cần đặt trọng tâm vào năng lực tổng thể và mức độ phù hợp của thí sinh với ngành đào tạo, tạo nền tảng cho quá trình học tập và phát triển nghề nghiệp lâu dài.