Bối mẫu là một vị dược liệu quý được sử dụng trong Y học cổ truyền. Đây là một loại cây ưa khí hậu mát, vùng ôn đới và cho đến ngày nay ở Việt Nam vẫn chưa có cây Bối Mẫu mà chỉ thường được nhập từ Trung Quốc. Với hàm lượng alkaloid cao, Bối mẫu giúp long đờm, giảm ho.
Theo Tiến sĩ Bùi Duy Hưng – giảng viên khoa Y học cổ truyền Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết, dược liệu Bối Mẫu chia làm hai loại:
– Xuyên Bối Mẫu: có tên khoa học là Fritillaria cirrhosa D. Don, loại cây này chỉ có ở Tứ Xuyên – Trung Quốc nên được gọi là Xuyên Bối Mẫu. Là một loại cây mọc lâu năm có chiều cao từ 40-60cm, lá mọc thành vòng thường có 3-6 lá, đầu lá cuộn lại. Hoa dài khoảng 3,4 – 5cm, có hình chuông và có màu vàng lục.
– Triết Bối Mẫu: có tên khoa học là Fritillaria thunbergii Miq., khác với Xuyên Bối Mẫu loài cây này chỉ có ở Triết Giang – Trung Quốc nên có tên gọi là Triết Bối Mẫu hoặc Tượng Bối Mẫu và lá hẹp hơn, chỉ có 3 – 4 lá dài khoảng 2 – 3cm.
Một số bài thuốc chữa bệnh từ cây Bối Mẫu
Theo Đông Y, cây Bối mẫu có vị cay, hơi đắng… được dùng để chữa ho, trị đàm, thổ huyết, tắc sữa…. Còn theo Y học hiện đại, Bối Mẫu không chỉ trị ho mà còn có thể hạ huyết áp, chống co giật… bởi có chứa Friti. Nhiều khoa học không chứng minh được Ô đầu phản Bối Mẫu nhưng chúng ta cũng cần phòng tránh kết hợp Bối Mẫu với Ô đầu và Phụ tử. Bởi chúng có thể gây ngộ độc với các triệu chứng là giảm hô hấp, giãn đồng tử, run giật và hôn mê…
Sau đây là một số bài thuốc hay từ cây Bối Mẫu:
– Dùng Bối Mẫu, Tri mẫu, Tiền hồ, Cát căn, Mạch đông và Cam thảo: có thể chữa trị thương hàn hiệu quả.
– Dùng Bối Mẫu, Quất bì, Tiền hồ, Thạch cao, Tri mẫu, Mạch môn đông, Trúc lịch: chữa được sốt rét có đàm.
– Dùng Bối Mẫu, Thiên môn, Mạch môn, Tang bạch bì, Tỳ bà diệp, Bách bộ, Cát cánh, Cam thảo: trị được ho do phế nhiệt…
– Dùng Bối Mẫu, Cam cúc (sống), Tử hoa địa kinh, Kim ngân hoa, Bạch cập, Bạch liễm, Thử niêm tử, Cam thảo, Hạ khô thảo: trị được các loại nhiệt độc, đinh nhọt, ung thư.
Bối mẫu – nhiều căn bệnh phải chào thua như: ung thư, lao, ho,…
– Dùng Bối Mẫu, Thử niêm tử, Huyền sâm, Qua lâu căn, Bạch cương tàm, Cam thảo, Cát cánh thảo: để trị phong rút co giật.
– Dùng Bối Mẫu, Uất kim, Quất diệp, Liên kiều, Qua lâu căn, Thử niêm tử, Hạ khô thảo, Sơn từ cô, Sơn đậu căn, Huyền sâm: trị được các loại lao như: lao vú, lao hạch…
– Dùng 20g Bối Mẫu, 4g Cam thảo sống và 4g Chích thảo. Tán thành bột mịn, sao với đường và viên thành hoàn to bằng hạt súng. Một ngày uống 3 lần và mỗi lần uống 1 viên với nước cơm có thể trị được ho gà ở trẻ nhỏ có đàm nhớt.
– Bác sĩ Y học cổ truyền Tạ Thị Tĩnh – giảng viên Trường Đại học Lương Thế Vinh chia sẻ: Khi phụ nữ mang thai, bị ho nhưng không được uống thuốc có thể dùng Bối mẫu (bỏ tim) và Miến. Đem sao vàng, tán thành bột và sao tiếp với đường cát hồ, rồi viên thành hoàn to bằng hạt súng. Mỗi lần ngậm nuốt 1 viên.
– Khi có thai mà khó tiểu có thể dùng Bối Mẫu, Khổ sâm, Đương quy mỗi vị dùng 160g, tán thành bột và viên với mật cỡ to bằng hạt đậu lớn. Có thể dùng 3 – 10 viên cho mỗi lần uống, rất hiệu quả.
– Khi vú bị sưng giai đoạn đầu: bạn dùng 8g Bối Mẫu với rượu, rồi bóp sữa ra thì thông. Hoặc: dùng Bối mẫu, thiên hoa phấn, liên kiều, đương quy, lộc giáo: mỗi thứ 12g; 20g Bồ công anh và 8g Thanh bì. Sắc nước uống hàng ngày.
Theo: Tin y tế
