Dự kiến thu hẹp phương thức xét tuyển đại học từ năm 2027 đặt ra yêu cầu mới đối với thí sinh trong quá trình chuẩn bị. Học sinh cần chủ động cập nhật thông tin, đánh giá năng lực và xây dựng kế hoạch phù hợp.
Dự kiến thu hẹp phương thức xét tuyển đại học từ năm 2027 đặt ra yêu cầu mới đối với thí sinh trong quá trình chuẩn bị. Học sinh cần chủ động cập nhật thông tin, đánh giá năng lực và xây dựng kế hoạch phù hợp.
Theo dự thảo quy chế tuyển sinh đại học của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT), mỗi cơ sở đào tạo dự kiến được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Đối với từng ngành hoặc chương trình đào tạo, số phương thức tối đa là 3 từ năm 2027 và giảm còn 1 từ năm 2028, không tính xét tuyển thẳng và diện cử tuyển. Theo nhận định của các chuyên gia giáo dục, điều chỉnh này có thể làm thay đổi cách học sinh xây dựng kế hoạch ôn tập, đặc biệt khi các em cần xác định sớm hướng đi phù hợp với năng lực và mục tiêu học tập.
Bên cạnh việc giới hạn số phương thức được sử dụng, dự thảo còn đề xuất rút gọn danh sách phương thức xét tuyển từ 19 xuống còn 11. Chẳng hạn, với ngành Công nghệ thông tin, trường đại học có thể lựa chọn xét điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm thi đánh giá năng lực hoặc học bạ theo quy định, thay vì kết hợp quá nhiều phương thức cho cùng một ngành. Những thay đổi này được kỳ vọng giúp quy trình tuyển sinh minh bạch, dễ tiếp cận hơn, nhưng đồng thời đòi hỏi thí sinh theo dõi sát thông tin chính thức để tránh chuẩn bị theo những phương án không còn phù hợp.
Trên thực tế, nhiều gia đình đã đầu tư cho con theo đuổi đồng thời nhiều hướng xét tuyển, từ duy trì điểm số trên lớp, ôn thi tốt nghiệp đến luyện thi đánh giá năng lực và chuẩn bị chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Vì vậy, thông tin về việc thu hẹp phương thức tuyển sinh khiến một bộ phận phụ huynh lo ngại con có thể bỏ lỡ cơ hội nếu kế hoạch học tập không được điều chỉnh kịp thời. Nhiều phụ huynh mong muốn cơ quan quản lý công bố lộ trình rõ ràng, tạo đủ thời gian để gia đình chủ động sắp xếp việc học, ôn luyện và chi phí liên quan.
Từ góc độ chuyên môn, việc thay đổi quy chế tuyển sinh không chỉ ảnh hưởng đến thí sinh mà còn yêu cầu các trường đại học rà soát cách đánh giá đầu vào. Khi số lượng phương thức được thu hẹp, mỗi phương thức cần thể hiện được năng lực cần thiết đối với ngành học, thay vì chỉ được lựa chọn vì thuận tiện trong tổ chức hoặc khả năng thu hút hồ sơ. Đây cũng là vấn đề cần được cân nhắc kỹ trong quá trình Tuyển sinh Đại học năm 2026 và chuẩn bị cho các mùa tuyển sinh tiếp theo, bởi thông tin thực tế từ các kỳ tuyển sinh sẽ giúp thí sinh hiểu rõ hơn yêu cầu đầu vào, mức độ cạnh tranh và những tiêu chí có thể tác động đến cơ hội trúng tuyển.
Một số đại diện cơ sở giáo dục đại học bày tỏ lo ngại rằng nếu mỗi ngành chỉ được sử dụng một phương thức tuyển sinh, sự khác biệt về điều kiện tuyển chọn giữa các trường có thể trở nên rõ nét hơn. Những trường có mức độ cạnh tranh cao có thể ưu tiên phương thức đánh giá khả năng phân hóa tốt, trong khi các trường khác phải cân nhắc những hình thức phù hợp với nguồn tuyển và đặc thù đào tạo. Đối với những ngành có số lượng thí sinh đăng ký hạn chế, bài toán vừa bảo đảm chất lượng đầu vào vừa đáp ứng chỉ tiêu cũng không đơn giản, do đó việc xây dựng quy định cần tính đến sự đa dạng của các cơ sở đào tạo và nhu cầu lựa chọn của người học.
Theo ý kiến từ các chuyên gia giáo dục, trọng tâm của đổi mới tuyển sinh không chỉ nằm ở việc giới hạn số phương thức mà còn ở việc bảo đảm quyền lựa chọn ngành học của thí sinh và quyền tự chủ của các trường trong đánh giá người học. Kinh nghiệm từ nhiều nền giáo dục phát triển cho thấy tuyển sinh có thể được tổ chức thông qua những hình thức khác nhau, tùy thuộc vào yêu cầu đào tạo và đặc điểm của từng chương trình. Vì vậy, khi xây dựng quy chế mới, cơ quan quản lý cần cân nhắc tác động thực tế để việc điều chỉnh vừa nâng cao chất lượng tuyển chọn, vừa không thu hẹp không cần thiết cơ hội tiếp cận giáo dục đại học của thí sinh.
Trước những thay đổi dự kiến, thí sinh cần xác định rằng quá trình chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học không nên chỉ tập trung vào giai đoạn cuối cấp. Theo định hướng tư vấn tuyển sinh, học sinh cần duy trì kết quả học tập ổn định, tìm hiểu yêu cầu đầu vào của ngành quan tâm và thường xuyên cập nhật thông tin từ cơ quan quản lý, trường đại học. Đối với học sinh đang cân nhắc lựa chọn môi trường đào tạo, việc tìm hiểu chương trình học, điều kiện xét tuyển và định hướng nghề nghiệp tại các cơ sở giáo dục đại học như Trường Đại học Lương Thế Vinh cũng có thể giúp các em có thêm dữ liệu để so sánh, từ đó đưa ra quyết định phù hợp với mục tiêu cá nhân.
Thí sinh cần lượng sức mình và chuẩn bị từ sớm, trong đó việc đánh giá năng lực không nên chỉ dựa vào điểm số hiện tại. Học sinh cần xem xét đồng thời sở thích, khả năng tiếp thu, thế mạnh cá nhân và định hướng nghề nghiệp để xác định ngành học phù hợp. Bên cạnh đó, việc tìm hiểu điểm chuẩn các năm trước, chỉ tiêu tuyển sinh, phương thức xét tuyển và mức độ cạnh tranh của từng ngành sẽ giúp các em hình dung thực tế hơn về cơ hội trúng tuyển, tránh đưa ra quyết định chỉ dựa trên mong muốn hoặc thông tin chưa được kiểm chứng.
Thí sinh cũng cần tránh hai thái cực thường gặp là chỉ tập trung vào những trường có mức cạnh tranh rất cao dù năng lực chưa đáp ứng yêu cầu, hoặc tự giới hạn lựa chọn vì thiếu thông tin và đánh giá thấp khả năng của bản thân. Để hỗ trợ học sinh đưa ra quyết định có cơ sở, Bộ GDĐT và các trường đại học cần công bố sớm, đầy đủ và dễ hiểu các thông tin liên quan đến phương thức xét tuyển, điều kiện đầu vào và yêu cầu của từng ngành. Khi có dữ liệu rõ ràng và thời gian chuẩn bị phù hợp, thí sinh sẽ chủ động hơn trong xây dựng kế hoạch học tập, lựa chọn nguyện vọng và thích ứng với những thay đổi của quy chế tuyển sinh.
