Sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ mang lại lợi thế nhất định, nhưng cách sử dụng hợp lý mới quyết định hiệu quả thực tế trong xét tốt nghiệp và tuyển sinh. Thí sinh cần cân nhắc kỹ giữa việc miễn thi hay dự thi để tận dụng tối đa điểm số và cơ hội trúng tuyển.
Từ góc nhìn của chuyên gia giáo dục, việc tận dụng kỳ thi tốt nghiệp THPT không chỉ nằm ở việc đạt điều kiện đỗ mà còn là cơ hội tối ưu điểm số tổng thể, đặc biệt với những thí sinh có năng lực ngoại ngữ ổn định. Khi đứng trước lựa chọn miễn thi hay tham gia dự thi, học sinh cần đánh giá đúng năng lực để đưa ra quyết định mang tính chiến lược, thay vì chọn phương án an toàn một cách cảm tính.
Thực tế cho thấy, trong bối cảnh năm 2026, chứng chỉ ngoại ngữ chỉ còn được dùng để miễn thi tốt nghiệp, không còn quy đổi thành điểm 10 trong xét tuyển. Điều này khiến việc miễn thi trở nên kém hấp dẫn hơn với nhiều thí sinh. Nếu chọn miễn thi, công thức tính điểm tốt nghiệp sẽ giảm xuống còn ba môn, đồng nghĩa với việc mất đi một “đòn bẩy” quan trọng nếu môn ngoại ngữ vốn là thế mạnh.
Vì vậy, với những học sinh có năng lực ngoại ngữ khá, việc chủ động dự thi có thể giúp “gánh điểm” cho các môn khác như Toán hoặc Ngữ văn. Trong khi đó, phương án miễn thi chỉ thực sự phù hợp với nhóm đã chắc chắn hướng đi như du học hoặc đã có suất vào các chương trình quốc tế, nơi điều kiện tốt nghiệp chỉ mang tính thủ tục.
Dưới góc độ chuyên gia tuyển sinh, việc tham gia Xét tuyển Đại học năm 2026 đòi hỏi thí sinh phải xây dựng chiến lược rõ ràng, dựa trên dữ liệu học tập và định hướng nghề nghiệp dài hạn. Nguyện vọng không nên được sắp xếp theo cảm tính hay xu hướng đám đông, mà cần phản ánh đúng năng lực và mục tiêu cá nhân để tránh rủi ro đáng tiếc.
Hệ thống xét tuyển hiện nay vận hành theo nguyên tắc điểm số từ cao xuống thấp, không phụ thuộc thứ tự ưu tiên. Điều này dẫn đến một thực tế: thí sinh có điểm cao hơn vẫn có thể trúng tuyển ở nguyện vọng thấp hơn trước người có điểm thấp hơn ở nguyện vọng cao. Tuy nhiên, nếu đã đỗ một nguyện vọng, các nguyện vọng phía sau sẽ không còn hiệu lực, nên việc sắp xếp thứ tự vẫn mang ý nghĩa quyết định.
Một sai lầm phổ biến là phân bổ nguyện vọng dàn trải nhưng thiếu trọng tâm, hoặc chỉ tập trung vào nhóm trường có điểm chuẩn cao mà bỏ qua yếu tố an toàn. Điều này khiến nhiều thí sinh dù có mức điểm khá vẫn có nguy cơ trượt toàn bộ. Do đó, cần xây dựng danh sách nguyện vọng có phân tầng hợp lý, đảm bảo vừa có cơ hội bứt phá vừa giữ được phương án dự phòng.
Trong thực tiễn tư vấn tuyển sinh, nhiều trường, trong đó có Trường Đại học Lương Thế Vinh, thường khuyến nghị thí sinh áp dụng mô hình phân bổ nguyện vọng theo ba tầng nhằm cân bằng giữa cơ hội và an toàn. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tối ưu khả năng trúng tuyển mà còn giảm áp lực tâm lý trong quá trình xét tuyển.
Tầng đầu tiên là nhóm nguyện vọng mơ ước, thường cao hơn năng lực thực tế khoảng 1–2 điểm. Đây là khu vực chấp nhận rủi ro nhưng cũng mở ra cơ hội nếu thí sinh có sự bứt phá trong kỳ thi. Tầng thứ hai là nhóm vừa sức, chiếm tỷ trọng lớn nhất, với mức điểm sát năng lực thực tế và khả năng trúng tuyển cao. Cuối cùng là nhóm an toàn, nơi điểm chuẩn thấp hơn năng lực từ 1–2 điểm, đóng vai trò “điểm tựa” đảm bảo kết quả cuối cùng.
Bên cạnh đó, nguyên tắc chọn ngành “xương sống” cũng được đánh giá cao trong bối cảnh hiện nay. Thí sinh nên xác định một lĩnh vực chính, sau đó mở rộng sang các ngành lân cận có chương trình đào tạo tương đồng. Điều này không chỉ tăng cơ hội trúng tuyển mà còn tạo sự linh hoạt trong quá trình học tập, như học song bằng hoặc chuyển hướng nghề nghiệp sau này. Một chiến lược rõ ràng, kết hợp với hiểu biết về hệ thống xét tuyển, sẽ giúp thí sinh chủ động hơn trong hành trình bước vào đại học.
