Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng dự thảo quy chế tuyển sinh đại học 2026 với nhiều điều chỉnh quan trọng. Đáng chú ý, thí sinh xét tuyển học bạ vẫn phải đạt tối thiểu 16 điểm kỳ thi tốt nghiệp THPT, nhằm kiểm soát chất lượng và bảo đảm công bằng.
GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GD-ĐT), cho biết Bộ đang hoàn thiện dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 với định hướng siết chặt điều kiện xét tuyển, hạn chế tình trạng chênh lệch chất lượng đầu vào giữa các phương thức.
Một trong những nội dung điều chỉnh quan trọng liên quan đến phương thức tuyển sinh đại học bằng kết quả học tập cấp THPT (học bạ).
Theo dự thảo, tổ hợp xét tuyển học bạ phải sử dụng điểm trung bình chung của 6 học kỳ (lớp 10, 11, 12) của tối thiểu 3 môn học, trong đó bắt buộc có môn Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tính điểm không thấp hơn 1/3 tổng điểm theo thang 30.
Đặc biệt, thí sinh đăng ký xét tuyển học bạ phải có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT tương ứng với tổ hợp xét tuyển đạt tối thiểu 16/30 điểm. Quy định này không áp dụng với thí sinh đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp THPT theo quy chế hiện hành.
Theo Bộ GD-ĐT, yêu cầu này nhằm bảo đảm việc xét học bạ không tách rời hoàn toàn khỏi kỳ thi tốt nghiệp THPT, qua đó nâng cao độ tin cậy của phương thức xét tuyển này.
Dự thảo quy chế cũng quy định mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh, bao gồm thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển và xét tuyển, không tính phương thức xét tuyển thẳng theo quy định của Bộ GD-ĐT.
Về điểm cộng, tổng điểm ưu tiên và khuyến khích tối đa không vượt quá 3 điểm trên thang điểm 30, bao gồm:
Điểm thưởng đối với thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, Olympic quốc tế nhưng không dùng để xét tuyển thẳng;
Điểm thưởng cho thí sinh có thành tích hoặc năng khiếu đặc biệt;
Điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc chứng chỉ quốc tế.
Mỗi thành phần điểm cộng không vượt quá 1,5 điểm, nhằm tránh tình trạng “lạm phát điểm ưu tiên” trong tuyển sinh.
Đối với phương thức xét tuyển từ kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, tổ hợp xét tuyển phải gồm ít nhất 3 môn phù hợp với yêu cầu đầu vào của chương trình đào tạo, trong đó tiếp tục bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn với trọng số tối thiểu 1/3 tổng điểm. Ví dụ khi xét tuyển các khối ngành ngôn ngữ như Ngôn ngữ Anh khối xét tuyển phải có các môn ngoại ngữ tương ứng.
Trường hợp tổ hợp xét tuyển có sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ, cơ sở đào tạo được phép quy đổi theo hướng dẫn của Bộ GD-ĐT. Quy định này áp dụng với thí sinh được miễn thi ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Một điểm mới khác được nhiều thí sinh quan tâm là quy định mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng vào các chương trình đào tạo của các trường khác nhau và phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp.
Riêng đối với các chương trình đào tạo giáo viên, cơ sở đào tạo chỉ xét tuyển thí sinh đăng ký ở nguyện vọng từ 1 đến 3, nhằm bảo đảm tính cam kết và chất lượng đầu vào cho nhóm ngành đặc thù này.
Dự thảo cũng bổ sung đối tượng được xét tuyển đại học, bao gồm học sinh theo học bậc trung học nghề theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) và học sinh có quốc tịch nước ngoài.
Đồng thời, Bộ GD-ĐT dự kiến bổ sung điều kiện: thí sinh sử dụng kết quả học tập để xét tuyển vào các ngành do các bộ phối hợp quy định ngưỡng đầu vào phải có tổng điểm 3 môn thi tốt nghiệp THPT đạt từ 20 điểm trở lên.
Theo đánh giá của ban tuyển sinh Trường Đại học Lương Thế Vinh, những điều chỉnh này cho thấy định hướng xuyên suốt của Bộ GD-ĐT trong tuyển sinh đại học 2026 là tăng tính chọn lọc, bảo đảm chất lượng đầu vào, đồng thời buộc thí sinh phải có chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp, thay vì dàn trải như các năm trước.
