Trước đề xuất của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc giới hạn số lượng nguyện vọng xét tuyển đại học, mùa tuyển sinh năm 2026 được kỳ vọng sẽ khắc phục tình trạng lạm phát nguyện vọng ảo, đồng thời buộc thí sinh phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc lựa chọn ngành và trường phù hợp.
Trong những năm gần đây, tuyển sinh đại học chứng kiến tình trạng thí sinh đăng ký quá nhiều nguyện vọng với tâm lý “đăng ký càng nhiều càng an toàn”. Thực tế này khiến số lượng nguyện vọng ảo tăng cao, gây áp lực lớn cho hệ thống xét tuyển chung và làm sai lệch dữ liệu trúng tuyển thực tế của các cơ sở đào tạo. Trước bối cảnh đó, trong dự thảo Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất mỗi thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 10 nguyện vọng xét tuyển nhằm kiểm soát tình trạng này.
Theo phân tích của các chuyên gia giáo dục, việc giới hạn nguyện vọng không làm giảm cơ hội trúng tuyển của thí sinh nếu các em có chiến lược lựa chọn hợp lý. Thống kê từ các mùa tuyển sinh trước cho thấy phần lớn thí sinh trúng tuyển thường rơi vào các nguyện vọng đầu, trong khi những nguyện vọng đăng ký ở vị trí sau chủ yếu mang tính “dự phòng” và tạo ra tỷ lệ ảo lớn cho hệ thống.
Lạm phát nguyện vọng ảo không chỉ ảnh hưởng đến thí sinh mà còn gây khó khăn cho các trường đại học trong khâu xét tuyển. Khi một thí sinh đồng thời trúng tuyển ở nhiều trường nhưng chỉ nhập học tại một cơ sở, các trường còn lại buộc phải xét tuyển bổ sung, kéo dài thời gian tuyển sinh và làm phát sinh nhiều chi phí quản lý. Việc siết số lượng nguyện vọng được kỳ vọng sẽ giúp dữ liệu xét tuyển phản ánh đúng hơn nhu cầu học tập thực sự của thí sinh.
Giới hạn tối đa 10 nguyện vọng cũng buộc học sinh lớp 12 phải chủ động hơn trong việc định hướng nghề nghiệp. Thay vì đăng ký dàn trải, thí sinh cần phân tích kỹ năng lực học tập, tổ hợp môn thế mạnh, xu hướng điểm chuẩn các năm trước cũng như nhu cầu nhân lực của ngành học để sắp xếp thứ tự nguyện vọng phù hợp. Điều này góp phần nâng cao chất lượng đầu vào và hạn chế tình trạng trúng tuyển nhưng không nhập học.
Bên cạnh những lợi ích rõ rệt, đề xuất này cũng đặt ra thách thức đối với thí sinh nếu không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Trong bối cảnh số lượng nguyện vọng bị giới hạn, việc sắp xếp thứ tự ưu tiên trở nên đặc biệt quan trọng. Thí sinh cần được tiếp cận đầy đủ thông tin tuyển sinh, tư vấn hướng nghiệp và các công cụ hỗ trợ dự đoán điểm chuẩn để tránh rủi ro khi đăng ký.
Để giảm thiểu nguyện vọng ảo, nhiều ý kiến cho rằng cần đồng bộ thêm các giải pháp khác như yêu cầu thí sinh xác nhận nguyện vọng có điều kiện, tăng cường tư vấn tuyển sinh đại học từ sớm và công khai minh bạch đề án tuyển sinh của các trường. Khi thông tin rõ ràng và dễ tiếp cận, thí sinh sẽ có cơ sở đưa ra quyết định chính xác hơn.
Trong thực tế, nhiều trường đại học đã chủ động thích ứng với định hướng đổi mới tuyển sinh năm 2026 bằng cách công bố sớm đề án tuyển sinh, phương thức xét tuyển và các tiêu chí phụ. Việc minh bạch thông tin không chỉ giúp thí sinh thuận lợi trong việc đăng ký nguyện vọng mà còn góp phần giảm áp lực cho hệ thống xét tuyển chung.
Trong số đó, Trường Đại học Lương Thế Vinh là một trong những cơ sở đào tạo đang xây dựng và hoàn thiện quy chế tuyển sinh theo hướng phù hợp với dự thảo mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà trường dự kiến triển khai các phương thức xét tuyển linh hoạt như xét điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, xét học bạ và đánh giá năng lực, đồng thời công bố rõ ràng tổ hợp môn và chỉ tiêu tuyển sinh. Việc sớm lên quy chế tuyển sinh giúp thí sinh chủ động định hướng, lựa chọn và sắp xếp nguyện vọng hợp lý trong mùa xét tuyển đại học năm 2026.
Việc giới hạn số lượng nguyện vọng xét tuyển được xem là bước điều chỉnh cần thiết nhằm hạn chế lạm phát nguyện vọng ảo, nâng cao hiệu quả tuyển sinh và chất lượng đào tạo. Tuy nhiên, để chính sách phát huy hiệu quả, thí sinh cần chuẩn bị kỹ lưỡng, còn các trường đại học phải tiếp tục minh bạch và đồng hành cùng người học trong quá trình tuyển sinh.
