3 vị thuốc trong Y học cổ truyền giúp giảm đầy bụng, khó tiêu hiệu quả

Dưới đây là ba vị thuốc tiêu biểu được sử dụng phổ biến trong các bài thuốc tiêu thực, kiện tỳ được bác sĩ Tạ Thị Tĩnh – giảng viên khoa Y học cổ truyền Trường Đại học Lương Thế Vinh chia sẻ như sau:

1. Sơn tra – Vị thuốc tiêu hóa chất béo, giảm đầy bụng

Trong Y học cổ truyền, sơn tra có vị chua, tính hơi hàn, quy vào kinh tỳ, vị và can. Đây là vị thuốc nổi tiếng với công năng tiêu thực hóa tích, đặc biệt hiệu quả trong trường hợp ăn nhiều thức ăn chứa dầu mỡ, thịt béo hoặc khó tiêu.

Thành phần trong sơn tra chứa nhiều acid hữu cơ và enzyme phân giải lipid, giúp thúc đẩy quá trình tiêu hóa chất béo, giảm tình trạng đầy hơi, trướng bụng. Ngoài ra, sơn tra còn có tác dụng hoạt huyết hóa ứ, cải thiện lưu thông máu, hỗ trợ tim mạch và giảm mỡ máu nhẹ.

Cách dùng:

Quả sơn tra khô có thể được sắc uống hoặc hãm trà. Dùng 3–10g mỗi ngày, uống sau bữa ăn để hỗ trợ tiêu hóa. Nhiều người còn kết hợp sơn tra trong các món hầm, ngâm mật ong hay chế biến thành món tráng miệng giúp ngon miệng hơn mà vẫn tốt cho dạ dày.

2. Mạch nha – Hỗ trợ tiêu hóa tinh bột, tăng cảm giác ngon miệng

Mạch nha là hạt lúa mạch được ủ nảy mầm rồi sấy khô, có vị ngọt, mặn, tính ôn, quy vào kinh tỳ và vị. Trong Y học cổ truyền, mạch nha được biết đến với tác dụng tiêu hóa glucid nhờ chứa enzyme amylase, giúp phân giải tinh bột thành đường đơn dễ hấp thu hơn.

Bên cạnh đó, mạch nha còn có công dụng lợi sữa, giúp phụ nữ sau sinh có lượng sữa ổn định hơn. Với người hay bị chướng bụng sau khi ăn các món nhiều tinh bột, mạch nha là lựa chọn tự nhiên giúp giảm cảm giác đầy hơi, khó chịu.

Cách dùng:

Có thể dùng 10–15g mạch nha mỗi ngày, sắc uống hoặc pha với nước ấm thành trà uống sau bữa ăn. Ngoài ra, bột mạch nha còn được dùng để làm chè, bánh hoặc nước giải khát, vừa tạo vị ngọt tự nhiên, vừa hỗ trợ tiêu hóa nhẹ nhàng.

3. Thần khúc – Giúp tiêu hóa đạm, giảm đầy hơi và ợ chua

Thần khúc là vị thuốc có vị ngọt cay, tính ôn, quy vào kinh tỳ và vị. Đây là sản phẩm được tạo thành từ quá trình lên men hỗn hợp các vị thuốc như thanh hao, hạnh nhân, đậu đỏ, lá ké đầu ngựa, trộn với bột gạo hoặc bột mì.

Nhờ chứa nhiều enzyme tiêu hóa, thần khúc giúp phân giải protein và lipid, giảm cảm giác đầy bụng, chướng hơi, ợ chua và tiêu chảy do ăn uống không điều độ. Ngoài ra, thần khúc còn giúp kiện tỳ, tăng khả năng hấp thu của đường tiêu hóa, rất phù hợp cho người ăn kém, suy nhược, tỳ vị yếu.

Cách dùng:

Thần khúc có thể dùng 10–20g mỗi ngày, sắc uống hoặc tán bột uống cùng nước ấm. Một số vùng còn chế biến thành “bánh thần khúc”, thích hợp cho người cao tuổi hoặc người thường xuyên đầy bụng, ăn không tiêu.

Ba vị thuốc sơn tra – mạch nha – thần khúc được Y học cổ truyền gọi chung là “tiêu tam tiên”, có khả năng hỗ trợ lẫn nhau, tăng hiệu quả tiêu thực đạo trệ, giúp hệ tiêu hóa hoạt động nhịp nhàng hơn. Trong nhiều bài thuốc cổ phương, “tiêu tam tiên” thường được phối hợp thêm trần bì, chỉ thực (hành khí) và bạch truật, hoài sơn (kiện tỳ ích khí) để đạt hiệu quả toàn diện.

Tuy nhiên, người dùng không nên lạm dụng. Dùng quá nhiều hoặc kéo dài có thể khiến tỳ vị bị tổn thương, gây mệt mỏi, ăn kém. Chỉ nên sử dụng khi có triệu chứng đầy bụng, khó tiêu, dùng trong thời gian ngắn, ngừng khi triệu chứng đã hết.