Chứng chỉ IELTS từng mang lại lợi thế đáng kể trong xét tuyển đại học nhờ cơ chế quy đổi điểm và cộng điểm ưu tiên. Tuy nhiên, đề xuất điều chỉnh chính sách từ năm 2027 của Bộ GD&ĐT có thể khiến thí sinh phải thay đổi chiến lược chuẩn bị và lựa chọn phương thức xét tuyển.
Trong những mùa tuyển sinh gần đây, chứng chỉ IELTS được nhiều trường đại học sử dụng như một căn cứ quy đổi điểm môn tiếng Anh hoặc điều kiện tham gia xét tuyển kết hợp. Điều này giúp thí sinh có thêm cơ hội cạnh tranh, đặc biệt với những học sinh đầu tư ngoại ngữ từ sớm và đạt kết quả tốt trước khi tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Mùa tuyển sinh năm 2026, tại Đại học Bách khoa Hà Nội, IELTS 6.0 được quy đổi thành 9,5 điểm môn tiếng Anh, từ 6.5 trở lên được tính 10 điểm. Trong khi đó, Trường Đại học Ngoại thương yêu cầu IELTS tối thiểu 6.5 đối với phương thức xét tuyển kết hợp. Tại Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, chứng chỉ IELTS hoặc TOEFL iBT được sử dụng để quy đổi điểm môn tiếng Anh. Theo đó, các ngành Y khoa, Răng - Hàm - Mặt và Dược học yêu cầu IELTS từ 6.5, các ngành còn lại từ 5.5. Điểm chứng chỉ sau quy đổi được cộng trực tiếp với điểm của hai môn còn lại trong tổ hợp xét tuyển.
Theo số liệu từ Bộ GD&ĐT, mỗi năm có hơn 37.300 thí sinh sử dụng chứng chỉ tiếng Anh để được cộng điểm tuyển sinh vào các trường đại học, cao đẳng. Đánh giá về vấn đề này, các chuyên gia cho rằng, khi điểm chuẩn giữa các thí sinh có sự cạnh tranh cao, chỉ một vài điểm chênh lệch cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả trúng tuyển. PGS.TS Nguyễn Thị Kim Thoa, Trưởng phòng Đào tạo đại học và Công tác sinh viên, Trường Đại học Sư phạm, Đại học Huế nhận định, việc điều chỉnh cách sử dụng chứng chỉ IELTS trong tuyển sinh là cần thiết, nhằm bảo đảm chính sách phù hợp hơn với thực tiễn.
Bên cạnh lợi thế về điểm số, việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ trong tuyển sinh cũng đặt ra yêu cầu đánh giá đúng năng lực thực chất của người học. Theo TS Trần Thị Thanh Thảo, Trưởng Bộ môn Thực hành tiếng, Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế, việc quá tập trung luyện thi IELTS có thể khiến học sinh dành ít thời gian hơn cho các hoạt động học tập, giao lưu và trải nghiệm khác. Nếu chỉ hướng đến mục tiêu đạt điểm cao trong kỳ thi chứng chỉ, người học có thể chưa phát huy đầy đủ khả năng sử dụng ngoại ngữ trong thực tế.
Thông tin về định hướng điều chỉnh, GS.TS Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ GD&ĐT cho biết, tinh thần đề xuất của Bộ là không cộng điểm thưởng thêm đối với lợi thế đã được ghi nhận thông qua việc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ. Chẳng hạn, nếu điểm IELTS được quy đổi để thay thế điểm môn tiếng Anh thì thí sinh sẽ không được cộng thêm điểm thưởng cho chính chứng chỉ đó. Theo các chuyên gia, cách tiếp cận này hướng đến việc đánh giá năng lực ngoại ngữ thông qua kết quả quy đổi, hạn chế tình trạng một lợi thế được tính điểm nhiều lần. Đây cũng là vấn đề cần được cân nhắc trong quá trình xây dựng quy chế Tuyển sinh Đại học những năm tới.
Đề xuất dự kiến áp dụng từ năm 2027 và hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng, hoàn thiện. Trước những thay đổi có thể xảy ra, các chuyên gia tuyển sinh cho rằng, thí sinh cần chủ động tìm hiểu quy định mới, không nên mặc định cách quy đổi và cộng điểm của năm 2026 sẽ tiếp tục được áp dụng trong mùa tuyển sinh tiếp theo. Việc cập nhật thông tin chính thức từ Bộ GD&ĐT và từng trường sẽ giúp học sinh hạn chế rủi ro khi xây dựng phương án đăng ký xét tuyển.
Đối với các trường đại học, điều chỉnh chính sách điểm cộng IELTS cũng đồng nghĩa với việc phải rà soát lại đề án tuyển sinh, phương thức xét tuyển và cách thức đánh giá năng lực thí sinh. PGS.TS Nguyễn Văn Huy, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Huế cho biết, nhà trường mong muốn Bộ GD&ĐT đưa ra lộ trình triển khai phù hợp để các cơ sở đào tạo có thời gian chuẩn bị. Hiện trường chưa xác định phương án tối ưu và sẽ xem xét theo quy định của Bộ, trên cơ sở trao đổi, thống nhất giữa các đơn vị thành viên Đại học Huế.
Ở góc độ lựa chọn cơ sở đào tạo, các chuyên gia khuyến nghị thí sinh không nên chỉ căn cứ vào chính sách quy đổi IELTS để quyết định đăng ký nguyện vọng. Người học cần tìm hiểu đồng thời nhiều yếu tố như ngành đào tạo, tổ hợp xét tuyển, phương thức tuyển sinh, điều kiện đầu vào và chương trình học. Chẳng hạn, khi tìm hiểu thông tin tại Trường Đại học Lương Thế Vinh, thí sinh cũng nên chủ động theo dõi đề án tuyển sinh chính thức, đối chiếu năng lực học tập với yêu cầu đầu vào để lựa chọn ngành học phù hợp với định hướng nghề nghiệp lâu dài.
Trong thời gian chờ quy định chính thức, học sinh đang theo học IELTS vẫn nên duy trì mục tiêu nâng cao năng lực ngoại ngữ, bởi đây là kỹ năng có giá trị thiết thực trong quá trình học tập và làm việc sau này. Tuy nhiên, thay vì đặt toàn bộ kỳ vọng vào điểm cộng chứng chỉ, thí sinh cần kết hợp ôn tập các môn trong tổ hợp xét tuyển, tìm hiểu thêm những phương thức tuyển sinh phù hợp và chuẩn bị phương án dự phòng. Sự chủ động này sẽ giúp người học thích ứng tốt hơn nếu chính sách tuyển sinh năm 2027 có những thay đổi so với các năm trước.
