Bên cạnh kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành, giao tiếp với người bệnh là năng lực quan trọng đối với sinh viên khối ngành sức khỏe. Rèn luyện kỹ năng này từ giảng đường giúp người học chuẩn bị tốt hơn cho môi trường nghề nghiệp.
Bên cạnh kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành, giao tiếp với người bệnh là năng lực quan trọng đối với sinh viên khối ngành sức khỏe. Rèn luyện kỹ năng này từ giảng đường giúp người học chuẩn bị tốt hơn cho môi trường nghề nghiệp.
Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, giao tiếp không đơn thuần là trao đổi thông tin mà còn góp phần tạo dựng niềm tin giữa nhân viên y tế và người bệnh. Một lời giải thích dễ hiểu, thái độ ân cần hay sự kiên nhẫn lắng nghe có thể giúp người bệnh yên tâm, hợp tác tốt hơn trong quá trình thăm khám và điều trị.
Đối với sinh viên các ngành Bác sĩ Y học cổ truyền, Điều dưỡng, Kỹ thuật phục hồi chức năng và những lĩnh vực liên quan, kỹ năng giao tiếp có ý nghĩa thiết thực. Trong quá trình học tập và thực hành, các em có thể tiếp xúc với người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính hoặc người gặp khó khăn trong vận động. Mỗi nhóm đối tượng có đặc điểm tâm lý, nhu cầu và khả năng tiếp nhận thông tin khác nhau, đòi hỏi người học biết quan sát, lắng nghe và lựa chọn cách ứng xử phù hợp.
Kỹ năng giao tiếp với người bệnh không chỉ hình thành qua lý thuyết mà cần được rèn luyện thường xuyên. Sinh viên cần tập thói quen lắng nghe, không ngắt lời khi người bệnh trình bày tình trạng sức khỏe, đồng thời biết đặt câu hỏi để khai thác thông tin cần thiết. Người học cũng cần biết giải thích ngắn gọn, dễ hiểu, sử dụng ngôn ngữ phù hợp với từng đối tượng. Khi trao đổi, sinh viên cần giữ thái độ bình tĩnh, tôn trọng, không thể hiện sự khó chịu trước những câu hỏi được lặp lại nhiều lần. Đặc biệt, cần bảo mật thông tin cá nhân, tôn trọng quyền riêng tư và không tự ý đưa ra nhận định vượt quá phạm vi chuyên môn, trách nhiệm của mình.
Khả năng xử lý tình huống cũng cần được chú trọng. Trong môi trường chăm sóc sức khỏe, sinh viên có thể gặp người bệnh nóng giận, lo lắng hoặc không hợp tác. Thay vì tranh luận hay phản ứng thiếu kiểm soát, người học cần giữ bình tĩnh, trao đổi với thái độ cầu thị và chủ động xin ý kiến giảng viên, nhân viên y tế phụ trách khi gặp tình huống vượt quá khả năng giải quyết. Để rèn luyện kỹ năng này, sinh viên nên tích cực tham gia các buổi thực hành, đóng vai tình huống giao tiếp, thảo luận nhóm và hoạt động mô phỏng chăm sóc người bệnh.
Kỹ năng giao tiếp cần được hình thành song song với kiến thức chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp. Người có kiến thức tốt nhưng thiếu sự tôn trọng, không biết lắng nghe hoặc ứng xử thiếu phù hợp sẽ gặp khó khăn khi làm việc với người bệnh. Ngược lại, thái độ tận tâm, tinh thần trách nhiệm và khả năng giao tiếp tốt giúp người làm công tác chăm sóc sức khỏe thực hiện nhiệm vụ hiệu quả hơn.
Thông tư số 07/2014/TT-BYT của Bộ Y tế về quy tắc ứng xử tại các cơ sở y tế đề cập đến những yêu cầu như niềm nở đón tiếp, tận tình hướng dẫn, bảo đảm sự kín đáo, tôn trọng và giải thích tình trạng sức khỏe cho người bệnh hoặc người đại diện hợp pháp. Đây cũng là những nội dung sinh viên khối ngành sức khỏe cần tìm hiểu, rèn luyện trong quá trình học tập.
Tại Trường Đại học Lương Thế Vinh, với định hướng đào tạo “Thực học – Thực hành – Thực nghiệp”, sinh viên được chú trọng rèn luyện kỹ năng giao tiếp song song với trang bị kiến thức chuyên môn. Thông qua sự hướng dẫn của giảng viên, các giờ học thực hành và hoạt động xử lý tình huống giả định, sinh viên khối ngành sức khoẻ có cơ hội tập lắng nghe, trao đổi thông tin và ứng xử phù hợp với người bệnh. Qua đó, sinh viên từng bước hình thành thái độ tôn trọng, tinh thần trách nhiệm và sự kiên nhẫn khi giao tiếp, chăm sóc người bệnh, tạo nền tảng để tự tin hơn khi bước vào môi trường nghề nghiệp.
