Chính phủ vừa ban hành Nghị định 159/2026/NĐ-CP quy định tiêu chuẩn, quyền lợi, chế độ làm việc và nguyên tắc quản lý giảng viên đồng cơ hữu trong các trường cao đẳng công lập thuộc hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện nay.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 159/2026/NĐ-CP quy định tiêu chuẩn, quyền lợi, chế độ làm việc và nguyên tắc quản lý giảng viên đồng cơ hữu trong các trường cao đẳng công lập thuộc hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện nay.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia giáo dục nghề nghiệp, việc bổ sung quy định riêng đối với giảng viên đồng cơ hữu được xem là giải pháp cần thiết nhằm nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường cao đẳng công lập hiện nay. Trong bối cảnh nhiều ngành nghề cần tăng cường tính thực hành và kỹ năng chuyên môn, việc huy động đội ngũ chuyên gia đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập tham gia giảng dạy sẽ giúp người học tiếp cận thực tiễn nghề nghiệp rõ ràng hơn. Đây cũng là yếu tố được nhiều cơ sở đào tạo quan tâm trong quá trình đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao năng lực đầu ra cho sinh viên và tăng sức cạnh tranh trong mùa Tuyển sinh Đại học năm 2026.
Theo quy định tại khoản 3 Điều 21 Luật Giáo dục Nghề nghiệp năm 2025, giảng viên đồng cơ hữu là viên chức đang công tác tại đơn vị sự nghiệp công lập, trừ cơ sở giáo dục công lập, có trình độ cao hoặc kỹ năng nghề nổi bật và được giao nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu như giảng viên cơ hữu. Nghị định quy định mỗi viên chức chỉ được là giảng viên đồng cơ hữu của một cơ sở giáo dục tại cùng một thời điểm nhằm bảo đảm sự ổn định trong quản lý nhân sự và tránh chồng chéo nhiệm vụ chuyên môn tại nhiều đơn vị khác nhau. Nội dung này được đánh giá là phù hợp với yêu cầu quản lý nhân lực trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện nay.
Ngoài ra, giảng viên đồng cơ hữu được tính vào đội ngũ giảng viên với hệ số quy đổi tối đa bằng 0,50 giảng viên cơ hữu để xác định năng lực đào tạo của cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tuy nhiên, lực lượng này không được tính vào số lượng vị trí việc làm chuyên môn do cấp có thẩm quyền giao cho cơ sở đào tạo. Nghị định cũng yêu cầu việc sử dụng và quản lý giảng viên đồng cơ hữu phải có sự phối hợp bằng văn bản giữa cơ sở giáo dục và đơn vị nơi viên chức đang công tác nhằm bảo đảm không xảy ra mâu thuẫn về thời gian làm việc hoặc chế độ, chính sách liên quan.
Nghị định mới quy định cụ thể các quyền dành cho giảng viên đồng cơ hữu trong quá trình tham gia đào tạo tại trường cao đẳng công lập. Theo đó, giảng viên đồng cơ hữu được thực hiện các quyền theo hợp đồng lao động đã ký kết với cơ sở giáo dục, được tham gia xây dựng chương trình đào tạo, lựa chọn học liệu phục vụ giảng dạy và tham gia các hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo theo quy định của pháp luật. Việc mở rộng quyền chuyên môn được xem là cơ sở để thu hút nguồn nhân lực có kinh nghiệm thực tiễn tham gia giảng dạy trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp.
Nhiều chuyên gia tuyển sinh cho rằng việc hoàn thiện cơ chế dành cho giảng viên đồng cơ hữu sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề trong thời gian tới. Khi đội ngũ giảng dạy được bổ sung thêm các chuyên gia giàu kinh nghiệm thực tế, sinh viên có cơ hội tiếp cận môi trường học tập sát với yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động hơn. Điều này cũng tạo thêm lợi thế cho nhiều trường cao đẳng trong quá trình thu hút người học giữa bối cảnh cạnh tranh tuyển sinh ngày càng lớn và các yêu cầu đổi mới liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Bên cạnh quyền lợi, giảng viên đồng cơ hữu phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của nhà giáo, nghĩa vụ viên chức và trách nhiệm theo hợp đồng lao động đã ký với cơ sở giáo dục. Nghị định yêu cầu giảng viên đồng cơ hữu phải bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ tại đơn vị công tác chính, đồng thời phải báo cáo và được sự đồng ý bằng văn bản của người đứng đầu đơn vị trước khi tham gia giảng dạy hoặc nghiên cứu tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác. Quy định này nhằm bảo đảm tính minh bạch trong quản lý nhân sự cũng như duy trì hiệu quả hoạt động chuyên môn tại các đơn vị liên quan.
Đối với trường cao đẳng công lập, giảng viên đồng cơ hữu phải đáp ứng một trong nhiều tiêu chuẩn cụ thể theo quy định của Nghị định. Trong đó, người tham gia giảng dạy có thể phải sở hữu bằng thạc sĩ phù hợp với ngành nghề đào tạo cùng ít nhất 36 tháng kinh nghiệm chuyên môn và tham gia các công trình nghiên cứu hoặc sáng kiến được công nhận. Ngoài ra, Nghị định cũng chấp nhận các trường hợp có bằng chuyên khoa, danh hiệu nghề nghiệp, giải thưởng kỹ năng nghề hoặc các mô hình sáng tạo được ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn giáo dục nghề nghiệp. Đây được xem là bước điều chỉnh nhằm tăng chất lượng đội ngũ giảng dạy trong hệ thống đào tạo nghề hiện nay.
Một số cơ sở đào tạo như Trường Cao đẳng Dược Sài Gòn cũng đang chú trọng mở rộng hoạt động đào tạo theo hướng tăng cường tính ứng dụng thực tế và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng dạy. Nhà trường hiện triển khai nhiều nhóm ngành đào tạo thuộc lĩnh vực sức khỏe, kinh tế và kỹ thuật nhằm đáp ứng nhu cầu học tập đa dạng của người học trong giai đoạn mới. Việc quan tâm đến chất lượng nguồn nhân lực giảng dạy được xem là yếu tố quan trọng để các cơ sở đào tạo nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh tuyển sinh.
Nghị định quy định thời gian làm việc của giảng viên đồng cơ hữu trong một năm học phải bảo đảm tối thiểu 25% và không vượt quá 50% thời gian làm việc theo chế độ của giảng viên cơ hữu. Căn cứ mục tiêu phát triển, đặc thù ngành nghề đào tạo và điều kiện thực tế của từng đơn vị, người đứng đầu cơ sở giáo dục sẽ quyết định định mức giảng dạy trực tiếp cũng như giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học phù hợp cho từng giảng viên đồng cơ hữu. Nếu giảng viên giảng dạy vượt định mức theo hợp đồng đã ký thì được trả tiền lương làm thêm giờ theo quy định của pháp luật lao động hiện hành.
