Vị thuốc tần giao chính là rễ phơi khô của cây tần giao, thường được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian ở Việt Nam. Hãy cùng tìm hiểu vị thuốc tần giao có tác dụng gì trong bài viết dưới đây.
Vị thuốc tần giao chính là rễ phơi khô của cây tần giao, thường được sử dụng trong nhiều bài thuốc dân gian ở Việt Nam. Hãy cùng tìm hiểu vị thuốc tần giao có tác dụng gì trong bài viết dưới đây.
Tần giao, hay còn gọi là Tần cửu, là một loại cây thảo nhỏ thuộc họ Long đởm (Gentianaceae) với tên khoa học Gentiana macrophylla Pallas. Cây này có một loạt các ứng dụng trong lĩnh vực y học cổ truyền, đặc biệt là trong việc điều trị thấp khớp, giảm đau, hạ sốt, lợi tiểu, chống nhiễm độc gan, và được sử dụng như một loại thuốc bổ cho hệ tiêu hoá, chức năng dạ dày, gan và túi mật.
Tần giao thường là một cây thảo nhỏ, sống nhiều năm, có chiều cao dao động từ 30 đến 60 cm. Rễ của cây mập, dài khoảng từ 20 đến 30 cm, có màu trắng ngà. Thân của cây hình trụ, mọc thẳng và mịn màng.
Lá của tần giao mọc đối, có mép răng cưa, hình dạng từ mác đến hình trứng, dài từ 6 đến 28 cm, rộng từ 2,5 đến 6 cm, gốc thuôn hẹp, đầu nhọn, hai mặt phẳng, có 5 đến 7 gân song song.
Hoa của tần giao không có cuống, tụ họp ở kẽ lá gần như "gọn thành cụm nhiều hoa, đôi khi chỉ vài cái lẻ". Màu sắc của hoa thường là lơ hoặc lơ tím; đài hoa gồm 4-5 răng và hợp lại thành ống, tràng hình trụ với gốc màu vàng nhạt, cánh hoa có kích thước từ 3 đến 4,5 mm; nhị đính ở nửa của ống tràng, chỉ nhị có chiều dài từ 5 đến 7 mm, bao phấn hẹp từ 1,2 đến 2,5 mm. Quả của tần giao có hình dạng trứng-ellip, dài từ 1,5 đến 1,7 cm, chứa nhiều hạt màu nâu sáng. Thời gian ra hoa thường từ tháng 7 đến tháng 10.
Giảng viên khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Lương Thế Vinh chia sẻ rễ của loài tần giao, bao gồm tần giao (Gentiana macrophylla Pall.), thô kinh tần giao (Gentiana crassicaulis Duthic ex Burk.), ma hoa tần giao = ma hoa giao (Gentiana staminea Maxim.), tiểu tần giao (Gentiana dahurica Fisch), được sử dụng rộng rãi trong y học. Các thành phần hóa học chính của rễ tần giao bao gồm gentianin, gentianidin, gentiopicrosid, cùng với tinh dầu.
Tần giao có tác dụng chống viêm và giảm đau rất mạnh. Gentiopicrosid và gentianin là hai hoạt chất chính giúp tần giao có khả năng chống viêm, với tác dụng gấp đôi so với aspirin. Ngoài ra, tần giao còn có khả năng chống quá mẫn cảm, kháng histamin, gây an thần, gây ngủ, làm giảm tần số đập của tim và huyết áp, cũng như có tác dụng kháng khuẩn.
Tóm lại, tần giao không chỉ là một loại cây thông thường mà còn là một nguồn thuốc quý có nhiều tác dụng trong y học cổ truyền. Cây này không chỉ giúp chữa trị một số vấn đề sức khỏe như thấp khớp, hạ sốt, giảm đau mà còn có khả năng bảo vệ và hỗ trợ chức năng của nhiều cơ quan trong cơ thể.
