Trong mùa tuyển sinh đại học năm 2025, nhiều trường đại học đang có xu hướng giảm dần chỉ tiêu xét tuyển học bạ, thậm chí một số trường đã quyết định loại bỏ hoàn toàn phương thức này trong đề án tuyển sinh của mình. Điều này khiến nhiều học sinh và phụ huynh, đặc biệt là các học sinh lớp 12, rất quan tâm đến những thay đổi sắp tới trong hệ thống xét tuyển đại học.
Những thay đổi trong kỳ thi và tuyển sinh đại học 2025
Bắt đầu từ năm 2025, kỳ thi tốt nghiệp THPT sẽ có một số thay đổi quan trọng, phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông mới được ban hành vào năm 2018. Cụ thể, số lượng môn thi giảm xuống còn 4 môn, bao gồm 2 môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, cùng với 2 môn tự chọn từ các môn học khác. Các môn tự chọn bao gồm Hóa học, Vật lý, Sinh học, Địa lý, Lịch sử, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ và Ngoại ngữ (Anh, Đức, Nga, Nhật, Pháp, Trung, Hàn).
Theo PGS.TS Mai Quốc Chánh, Chủ tịch Hội đồng tuyển sinh Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết, với sự thay đổi trong số lượng môn thi, nhiều trường đại học cũng dự kiến điều chỉnh tổ hợp xét tuyển của mình. Một số tổ hợp mới có thể sẽ xuất hiện, tạo ra những thách thức mới đối với học sinh và các bậc phụ huynh trong việc định hướng lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp. Việc giảm dần chỉ tiêu xét tuyển học bạ là một phần trong chiến lược này, nhằm đảm bảo sự công bằng và chất lượng trong xét tuyển đại học.
Giảm chỉ tiêu xét tuyển học bạ: Xu hướng chung
Năm 2025, nhiều trường đại học lớn tại Việt Nam đã công bố kế hoạch giảm mạnh chỉ tiêu xét tuyển học bạ. Đơn cử, Trường Đại học Công thương TP.HCM cho biết sẽ giảm tỷ lệ chỉ tiêu xét tuyển học bạ chỉ còn từ 15-20%, thay vì tỷ lệ cao như những năm trước. Cụ thể, trường sẽ chỉ xét tuyển dựa trên điểm học bạ lớp 10, 11 và học kỳ 1 của lớp 12. Song song với đó, phương thức xét tuyển dựa trên điểm thi tốt nghiệp THPT sẽ chiếm từ 50-60% tổng chỉ tiêu tuyển sinh, tương tự như năm 2024.
Đáng chú ý, năm 2025 cũng sẽ là năm đầu tiên Trường Đại học Công thương TP.HCM áp dụng phương thức xét tuyển dựa trên điểm đánh giá năng lực chuyên biệt của Trường Đại học Sư phạm TP.HCM, một phương thức mới hứa hẹn mang lại sự đa dạng trong quá trình tuyển sinh.
Tại Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, phương thức xét tuyển học bạ đã bị loại bỏ từ năm 2024 và sẽ tiếp tục không được áp dụng trong năm 2025. Thay vào đó, trường giữ nguyên ba phương thức tuyển sinh chính, bao gồm xét tuyển thẳng, xét tuyển kết hợp và xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT. Điều này phản ánh xu hướng giảm dần sự phụ thuộc vào kết quả học bạ trong quá trình tuyển sinh của các trường đại học hàng đầu.
Lý do giảm chỉ tiêu xét tuyển học bạ
Nguyên nhân chủ yếu khiến các trường đại học giảm chỉ tiêu xét tuyển học bạ xuất phát từ những bất cập liên quan đến tính công bằng và minh bạch của phương thức này. Điểm học bạ của học sinh tại các trường THPT công lập và tư thục có sự chênh lệch đáng kể, gây ra những khó khăn trong việc đánh giá và lựa chọn thí sinh. Ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và Truyền thông của Trường Đại học Công thương TP.HCM, cho biết, sự không đồng đều này dẫn đến việc xét tuyển không công bằng giữa các thí sinh.
Ngoài ra, nhiều ý kiến cho rằng, với tình trạng gian lận và làm đẹp điểm học bạ ở các trường phổ thông hiện nay, việc sử dụng học bạ làm tiêu chí xét tuyển vào đại học có thể làm suy giảm tính minh bạch và liêm chính của quá trình tuyển sinh. TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp (Bộ Giáo dục và Đào tạo), nhấn mạnh rằng, trong một số trường hợp, việc mua điểm hoặc nâng điểm học bạ là điều khó tránh khỏi.
Phương án thay thế xét tuyển học bạ
Trước những lo ngại về sự thiếu minh bạch trong xét tuyển học bạ, nhiều chuyên gia giáo dục đã đề xuất các phương án thay thế để đảm bảo tính công bằng và chất lượng tuyển sinh. Trong đó, một số ý kiến cho rằng nên tăng cường xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT, bởi đây là một tiêu chí có tính khách quan cao hơn so với học bạ.
GS.TS Phạm Hồng Quang, Chủ tịch Hội đồng Đại học Thái Nguyên, đã đề xuất giảm tỷ lệ xét tuyển học bạ và tăng cường xét tuyển dựa trên kết quả thi tốt nghiệp THPT, nhằm đảm bảo sự công bằng trong quá trình tuyển sinh. PGS.TS Trần Thiên Phúc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Bách khoa TP.HCM, cũng đồng tình với quan điểm này và cho rằng, phương thức xét tuyển sớm khi học sinh chưa hoàn thành chương trình THPT cần được loại bỏ.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, trong thời gian tới, Bộ sẽ hoàn thiện quy chế tuyển sinh mới cho năm 2025 với tinh thần đơn giản hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh và xã hội. Đồng thời, quy chế này sẽ đảm bảo chất lượng tuyển sinh, cũng như sự công bằng trong cơ hội cho thí sinh.
Theo Bộ trưởng, các trường đại học, vẫn giữ quyền tự chủ trong quá trình tuyển sinh đại học, nhưng sẽ cần đề cao trách nhiệm xã hội. Điều này đồng nghĩa với việc các trường không chỉ tập trung vào việc xét tuyển mà còn phải đảm bảo tính công bằng, minh bạch trong việc lựa chọn thí sinh phù hợp với yêu cầu và mục tiêu đào tạo của mình.
