Cây phi lao (hay còn gọi là dương liễu) không chỉ có tác dụng chắn gió, bảo vệ đất đai, mà còn được trồng làm cây cảnh. Ít ai biết rằng, phi lao còn là một cây thuốc quý trong y học cổ truyền, đặc biệt là phần quả của nó, với những công dụng điều trị bệnh hiệu quả.
Trong các tài liệu y học cổ truyền, số lượng bài thuốc có sử dụng phi lao không nhiều, nhưng theo kinh nghiệm dân gian, quả và lá của cây này có nhiều hoạt tính dược liệu đáng chú ý.
Theo TS Hoàng Ngọc Hà, giảng viên khoa Y học cổ truyền Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết, dù chưa được sử dụng phổ biến trong các bài thuốc Đông y, nhưng nghiên cứu khoa học hiện đại đã chỉ ra nhiều hoạt tính sinh học đáng chú ý từ cây phi lao, đặc biệt là quả và lá của nó.
1. Hoạt tính chống oxy hóa và chống viêm khớp
Chiết xuất methanolic từ quả phi lao chứa nhiều hợp chất có tác dụng chống oxy hóa mạnh. Nhờ đó, nó có khả năng hỗ trợ trong điều trị bệnh viêm khớp. Ngoài ra, theo tạp chí Molecules, tanin cô đặc từ vỏ thân và rễ cây phi lao cũng có hoạt tính chống oxy hóa cao, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương do gốc tự do.
2. Hoạt tính kháng khuẩn mạnh
Dịch chiết từ lá phi lao đã được chứng minh có tác dụng kháng khuẩn hiệu quả đối với nhiều loại vi khuẩn gây bệnh như Staphylococcus aureus và Klebsiella pneumoniae. Điều này mở ra tiềm năng sử dụng phi lao trong việc hỗ trợ điều trị nhiễm khuẩn.
3. Công dụng bảo vệ thận
Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng chiết xuất methanolic từ lá phi lao có thể giúp giảm độc tính trên thận thông qua cơ chế chống oxy hóa, giúp bảo vệ thận khỏi những tổn thương do viêm nhiễm hoặc tác động của các chất độc hại.
4. Hỗ trợ điều trị mụn trứng cá
Theo một số nghiên cứu, vỏ cây phi lao có thể được sử dụng để cải thiện tình trạng mụn trứng cá khi được bào chế thành kem thảo dược và sử dụng bôi ngoài da hai lần mỗi ngày.
Mặc dù vẫn còn cần nhiều nghiên cứu hơn để khẳng định toàn diện công dụng của cây phi lao, nhưng với những tiềm năng đã được phát hiện, cây thuốc này có thể trở thành một nguồn dược liệu quý trong tương lai. Một số hướng nghiên cứu và ứng dụng tiềm năng bao gồm:
- Phát triển sản phẩm thuốc bôi từ quả và lá phi lao để hỗ trợ điều trị bệnh ngoài da.
- Chiết xuất hoạt chất kháng khuẩn từ phi lao để ứng dụng trong y học.
- Ứng dụng trong ngành thực phẩm chức năng với khả năng chống oxy hóa.
Bên cạnh đó, khi sử dụng các bài thuốc từ phi lao, cần lưu ý:
- Không tự ý sử dụng mà nên tham khảo ý kiến của thầy thuốc hoặc bác sĩ y học cổ truyền.
- Không dùng phi lao với liều lượng quá cao hoặc trong thời gian dài mà không có sự hướng dẫn.
- Đối với những người có cơ địa nhạy cảm hoặc mắc bệnh mãn tính, cần kiểm tra phản ứng của cơ thể trước khi sử dụng lâu dài.
