Trước sự thay đổi nhanh của thị trường lao động và công nghệ, nhiều học sinh băn khoăn ngành học có thể lỗi thời sau khi tốt nghiệp. Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng không chỉ là chọn ngành mà biết thích ứng.
Trước sự thay đổi nhanh của thị trường lao động và công nghệ, nhiều học sinh băn khoăn ngành học có thể lỗi thời sau khi tốt nghiệp. Các chuyên gia cho rằng điều quan trọng không chỉ là chọn ngành mà biết thích ứng.
Theo số liệu từ Bộ GD&ĐT, đến 17h ngày 5/5/2026, hệ thống quản lý thi ghi nhận hơn 1,22 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT. Trong đó, học sinh lớp 12 chiếm gần 95%, còn lại là thí sinh tự do. Nhiều chuyên gia giáo dục nhận định sự thay đổi trong lựa chọn môn thi năm nay phản ánh rõ xu hướng nghề nghiệp mới của học sinh trước tác động mạnh từ chuyển đổi số và nhu cầu nhân lực công nghệ. Đáng chú ý, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay chứng kiến sự quan tâm lớn hơn dành cho các môn liên quan tới công nghệ, dữ liệu và tin học.
Dữ liệu từ Bộ GD&ĐT cho thấy công nghệ công nghiệp là môn có mức tăng trưởng mạnh nhất khi số lượng thí sinh đăng ký tăng gần 205% so với năm trước. Bên cạnh đó, môn tin học cũng tăng hơn 142%, đạt gần 19.000 thí sinh đăng ký. Những con số này cho thấy các lĩnh vực như khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu hay công nghệ phần mềm đang trở thành lựa chọn nổi bật của nhiều học sinh phổ thông trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển nhanh. Xu hướng này đồng thời phản ánh tâm lý muốn lựa chọn ngành nghề có khả năng thích ứng cao với thị trường lao động tương lai.
Không chỉ các lĩnh vực công nghiệp hay dữ liệu nhận được sự quan tâm, công nghệ nông nghiệp cũng ghi nhận mức tăng đáng kể về số lượng thí sinh đăng ký. Điều này cho thấy người học hiện nay đã bắt đầu chú ý nhiều hơn tới các mô hình sản xuất thông minh, nông nghiệp công nghệ cao và những ngành nghề có tính ứng dụng thực tiễn lớn. Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, đây không còn là xu hướng ngắn hạn mà đang dần trở thành thay đổi dài hạn trong tư duy lựa chọn nghề nghiệp của thế hệ học sinh mới trước bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động.
Nhiều cơ sở đào tạo đại học trong năm 2026 đang mở thêm các ngành học liên quan tới công nghệ, dữ liệu và chuyển đổi số nhằm đáp ứng nhu cầu nhân lực mới của thị trường. Các lĩnh vực như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, marketing số hay logistics tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn từ học sinh nhờ cơ hội việc làm rộng mở và khả năng ứng dụng cao trong nhiều ngành nghề. Tuy nhiên, xu hướng hiện nay cho thấy thí sinh không còn chỉ quan tâm tới tên ngành mà bắt đầu chú trọng nhiều hơn tới môi trường đào tạo, kỹ năng thực tế và cơ hội phát triển lâu dài sau tốt nghiệp trong mùa Tuyển sinh Đại học năm 2026.
Theo nhận định từ chuyên gia, AI hiện không còn là một lĩnh vực tách biệt mà đã được tích hợp vào hầu hết ngành nghề trong nền kinh tế số. Vì vậy, người học muốn theo đuổi các lĩnh vực liên quan tới công nghệ cần xây dựng nền tảng tốt về toán học, tư duy logic và khả năng phân tích dữ liệu thay vì chỉ tập trung vào những kiến thức mang tính xu hướng ngắn hạn. Điều này cũng phản ánh yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động khi doanh nghiệp hiện ưu tiên những ứng viên có khả năng tự học, thích nghi và cập nhật công nghệ liên tục.
Trước lo ngại ngành học có thể nhanh chóng thay đổi sau vài năm đại học, nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng điều quan trọng không nằm hoàn toàn ở việc chọn đúng ngành “hot”, mà là khả năng học tập suốt đời và thích ứng với biến động nghề nghiệp. Môi trường đại học hiện nay không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn mà còn giúp sinh viên hình thành tư duy phân tích, phương pháp học tập và năng lực tự đào tạo để chủ động thích nghi với thị trường lao động tương lai. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp người học duy trì lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh công nghệ và yêu cầu tuyển dụng liên tục thay đổi.
Bên cạnh các ngành công nghệ, nhiều chuyên gia cũng lưu ý về tình trạng lệch pha giữa lựa chọn của thí sinh và nhu cầu nhân lực thực tế. Trong khi không ít học sinh tập trung vào các ngành đang nổi trên truyền thông, nhiều lĩnh vực như khoa học xã hội, giáo dục hay du lịch chất lượng cao vẫn duy trì nhu cầu tuyển dụng ổn định nhưng lại ít được chú ý hơn. Một số cơ sở đào tạo như Trường Đại học Lương Thế Vinh hiện cũng đẩy mạnh định hướng đào tạo ứng dụng, tăng kỹ năng thực hành và khả năng thích nghi nghề nghiệp nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường lao động trong giai đoạn mới.
Theo các chuyên gia giáo dục, những ngành thuộc khối xã hội hiện nay không còn phát triển theo mô hình truyền thống mà đang chuyển mạnh sang hướng liên ngành. Các lĩnh vực như quản trị nhân lực, du lịch hay dịch vụ đều yêu cầu người học có khả năng ứng dụng công nghệ, phân tích dữ liệu và sử dụng nền tảng số trong công việc. Điều này cho thấy khoảng cách giữa khối công nghệ và khối xã hội đang dần thu hẹp khi kỹ năng số trở thành yêu cầu phổ biến ở hầu hết ngành nghề trên thị trường lao động.
Nhiều chương trình đào tạo hiện cũng được điều chỉnh theo hướng tăng kỹ năng công nghệ, kỹ năng dữ liệu và khả năng làm việc trong môi trường số cho sinh viên khối ngành xã hội. Các chuyên gia cho rằng đây là bước thay đổi cần thiết nhằm giúp người học nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng ưu tiên nhân sự có khả năng thích nghi đa lĩnh vực. Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, việc sở hữu tư duy học tập lâu dài và khả năng cập nhật kiến thức liên tục được xem là yếu tố quan trọng hơn việc chạy theo một ngành học mang tính xu hướng ngắn hạn.
