Trong những năm gần đây, việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển đại học ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, không phải mọi chứng chỉ ngoại ngữ đều được chấp nhận để miễn thi tốt nghiệp THPT.
Trong những năm gần đây, việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông và xét tuyển đại học ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, không phải mọi chứng chỉ ngoại ngữ đều được chấp nhận để miễn thi tốt nghiệp THPT.
Theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ một số chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế nhất định mới đủ điều kiện để được xem xét miễn thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Những chứng chỉ này phải nằm trong danh mục được Bộ công bố và đáp ứng mức điểm tối thiểu theo quy định.
Điều này có nghĩa là thí sinh không thể sử dụng bất kỳ chứng chỉ ngoại ngữ nào để xin miễn thi. Trước khi đăng ký, học sinh cần kiểm tra kỹ loại chứng chỉ mình đang sở hữu, thời hạn hiệu lực cũng như mức điểm đạt được để đảm bảo phù hợp với quy định hiện hành.
Việc tìm hiểu thông tin sớm giúp thí sinh tránh những sai sót không đáng có trong quá trình đăng ký dự thi và xét tuyển đại học.
Theo quy chế tuyển sinh đại học áp dụng từ năm 2026, nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp THPT và đồng thời đăng ký xét tuyển đại học, các cơ sở đào tạo phải xây dựng bảng quy đổi điểm tương ứng.
Cụ thể, điểm của chứng chỉ tiếng Anh quốc tế sẽ được chuyển đổi sang thang điểm 10 để sử dụng trong các tổ hợp xét tuyển. Bảng quy đổi phải có ít nhất 5 mức điểm khác nhau nhằm đảm bảo tính phân loại và công bằng trong quá trình xét tuyển.
Ngoài ra, các bảng quy đổi này cần được rà soát và điều chỉnh định kỳ tối thiểu hai năm một lần, dựa trên việc đối chiếu với kết quả học tập thực tế của sinh viên sau khi trúng tuyển. Quy định này được đưa ra nhằm hạn chế tình trạng chênh lệch lớn giữa các mức chứng chỉ, đồng thời đảm bảo tính phù hợp với năng lực thực tế của người học.
Một điểm đáng chú ý trong quy định hiện nay là Bộ Giáo dục và Đào tạo không ban hành bảng quy đổi điểm thống nhất cho tất cả các trường. Thay vào đó, quyền xây dựng bảng quy đổi được trao cho từng cơ sở đào tạo.
Điều này dẫn đến việc cùng một mức điểm chứng chỉ tiếng Anh, chẳng hạn như IELTS, khi xét tuyển vào các trường khác nhau có thể được quy đổi thành các mức điểm khác nhau trên thang điểm 10.
Chính vì vậy, thí sinh cần tìm hiểu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để biết chính xác cách quy đổi điểm. Việc này đặc biệt quan trọng đối với những thí sinh dự định đăng ký nhiều nguyện vọng ở các cơ sở đào tạo khác nhau.
Theo quy định mới, thí sinh chỉ được sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ theo một trong hai cách sau đây khi xét tuyển đại học:
- Quy đổi sang điểm môn tiếng Anh trong tổ hợp xét tuyển.
- Cộng điểm khuyến khích, tối đa 1,5 điểm trên tổng thang điểm 30.
Hai hình thức này không được áp dụng đồng thời. Điều này có nghĩa là thí sinh không thể vừa quy đổi điểm vừa cộng điểm ưu tiên từ cùng một chứng chỉ ngoại ngữ.
Ngoài ra, việc áp dụng hình thức nào không phải do thí sinh tự lựa chọn mà phụ thuộc vào quy định cụ thể của từng trường và từng phương thức xét tuyển.
Một vấn đề mà nhiều thí sinh dễ nhầm lẫn là sự khác biệt giữa việc miễn thi tốt nghiệp THPT và sử dụng chứng chỉ để xét tuyển đại học.
Việc được miễn thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT không đồng nghĩa với việc chứng chỉ đó chắc chắn được dùng để xét tuyển đại học. Mỗi trường có thể đưa ra quy định riêng về việc chấp nhận hoặc quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ.
Ngược lại, ngay cả khi đủ điều kiện miễn thi, thí sinh vẫn có thể lựa chọn thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT để sử dụng điểm thi này cho mục đích xét tuyển.
Trong trường hợp thí sinh vừa có điểm thi tiếng Anh vừa có chứng chỉ ngoại ngữ, hệ thống xét tuyển sẽ tự động lựa chọn phương án có lợi hơn cho thí sinh.
Hiện nay, nhiều cơ sở đào tạo đã công bố bảng quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ với các mức khác nhau. Ví dụ, với mức IELTS 5.0, một số trường quy đổi tương đương 8 điểm môn tiếng Anh, trong khi một số trường khác có thể quy đổi ở mức 8,5 điểm.
Sự khác biệt càng rõ rệt ở các mức điểm cao hơn. Với IELTS 5.5, có trường quy đổi tương đương 8 điểm, nhưng cũng có nơi quy đổi lên 9 điểm. Điều này cho thấy cách quy đổi có thể thay đổi tùy theo chính sách tuyển sinh của từng cơ sở đào tạo.
Ở nhóm trường có yêu cầu cao hơn, thí sinh thường phải đạt IELTS 7.0 hoặc cao hơn mới được quy đổi sang mức điểm tương đương 9 hoặc 10 điểm môn tiếng Anh.
Trước những thay đổi trong quy định tuyển sinh, việc chủ động tìm hiểu thông tin trở nên rất quan trọng đối với thí sinh. Theo cán bộ tuyển sinh Trường Đại học Lương Thế Vinh cho biết, học sinh cần theo dõi thông báo từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời tham khảo đề án tuyển sinh của từng trường để hiểu rõ cách sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ.
Việc nắm rõ các quy định liên quan đến miễn thi tốt nghiệp THPT và quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ khi xét tuyển đại học sẽ giúp thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký phù hợp, tránh những sai sót trong quá trình nộp hồ sơ.
Trong bối cảnh tuyển sinh ngày càng đa dạng phương thức, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và hiểu rõ quy định sẽ là yếu tố quan trọng giúp thí sinh tận dụng hiệu quả lợi thế từ các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.