Tự học là yếu tố quan trọng giúp sinh viên nâng cao năng lực ngoại ngữ và duy trì kiến thức lâu dài. Để học tập hiệu quả, người học cần xác định mục tiêu, lựa chọn phương pháp phù hợp và kiên trì thực hành để có thể tự đánh giá năng lực.
Tự học là yếu tố quan trọng giúp sinh viên nâng cao năng lực ngoại ngữ và duy trì kiến thức lâu dài. Để học tập hiệu quả, người học cần xác định mục tiêu, lựa chọn phương pháp phù hợp và kiên trì thực hành để có thể tự đánh giá năng lực.
Muốn hình thành thói quen tự học ngoại ngữ, sinh viên trước hết cần xác định rõ mục tiêu và nhu cầu của bản thân. Thay vì học chủ yếu để vượt qua kỳ thi hoặc đáp ứng chuẩn đầu ra, người học nên hướng đến khả năng sử dụng ngoại ngữ trong giao tiếp, học tập và công việc. Mục tiêu cụ thể sẽ giúp sinh viên lựa chọn nội dung cần ưu tiên và duy trì động lực trong quá trình học.
Tại lễ phát động “Tháng tự học tiếng Anh dành cho giáo viên toàn quốc” năm 2026, ông Vũ Minh Đức, Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, nhấn mạnh: “Nếu giáo viên không tự nhận thức rằng việc mình học ngoại ngữ là nhu cầu tự thân của mình mà là yêu cầu bắt buộc của Bộ GD&ĐT thì sẽ không bao giờ đạt được kết quả”. Dù phát biểu được đưa ra trong bối cảnh bồi dưỡng ngoại ngữ cho giáo viên, thông điệp về động lực tự thân cũng gợi mở bài học đối với sinh viên: cần chủ động xác định lý do học tập và trách nhiệm của bản thân. Người học có thể đặt mục tiêu theo tuần, chẳng hạn hoàn thành một chủ đề từ vựng, luyện nghe một đoạn hội thoại hoặc đọc một văn bản ngắn. Những nhiệm vụ vừa sức, được duy trì đều đặn sẽ giúp việc học dần trở thành thói quen.
Với sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh, việc tự học nên kết hợp nghe, nói, đọc và viết. Người học có thể nghe podcast hoặc hội thoại phù hợp với trình độ, ghi lại cách diễn đạt hữu ích, sau đó luyện nói và viết câu theo chủ đề. Việc đọc tin tức, tài liệu bằng tiếng Anh cũng giúp mở rộng vốn từ và làm quen với cách sử dụng ngôn ngữ trong những ngữ cảnh khác nhau.
Đối với sinh viên ngành Ngôn ngữ tiếng Trung Quốc, bên cạnh luyện nghe và giao tiếp, người học cần chú trọng phát âm, thanh điệu, nhận diện chữ Hán và ghi nhớ từ vựng theo ngữ cảnh. Có thể luyện viết câu ngắn, đọc đoạn hội thoại, nghe người bản ngữ phát âm rồi tự kiểm tra cách đọc của mình. Việc ôn tập từ vựng và cấu trúc đã học theo từng khoảng thời gian phù hợp cũng giúp hạn chế tình trạng nhanh quên kiến thức.
Dù theo học ngôn ngữ nào, sinh viên nên tránh học thuộc máy móc mà cần vận dụng kiến thức vào những nhiệm vụ cụ thể. Chẳng hạn, người học có thể tự giới thiệu bản thân, trình bày một chủ đề quen thuộc hoặc viết thư điện tử bằng ngoại ngữ. Cách học này giúp kết nối kiến thức với khả năng sử dụng trong thực tế.
Để duy trì sự tiến bộ, sinh viên cần thường xuyên đánh giá kết quả và nhận diện những nội dung còn hạn chế. Người học có thể lưu lại bài viết, bản ghi âm hoặc kết quả luyện nghe theo từng giai đoạn để so sánh, từ đó điều chỉnh phương pháp phù hợp. Khi mắc lỗi, cần tìm nguyên nhân và luyện tập lại thay vì chỉ ghi nhớ đáp án đúng.
Bên cạnh tự học, sinh viên nên tích cực trao đổi với giảng viên, học nhóm và tham gia các hoạt động thực hành ngoại ngữ. Những cơ hội sử dụng ngôn ngữ thường xuyên giúp người học kiểm nghiệm kiến thức, tăng sự tự tin và cải thiện khả năng giao tiếp. Các công cụ số và trí tuệ nhân tạo cũng có thể hỗ trợ giải thích từ vựng, tạo hội thoại hoặc góp ý bài viết. Tuy nhiên, sinh viên cần kiểm tra thông tin, đối chiếu với tài liệu đáng tin cậy và tự thực hiện nhiệm vụ để tránh phụ thuộc vào công cụ.
Tại Trường Đại học Lương Thế Vinh, nhà trường và giảng viên định hướng, hỗ trợ sinh viên ngành Ngôn ngữ Anh và Ngôn ngữ tiếng Trung Quốc hình thành phương pháp tự học hiệu quả thông qua việc lựa chọn tài liệu, xây dựng kế hoạch học tập và tạo cơ hội thực hành ngoại ngữ. Trong quá trình giảng dạy, giảng viên giúp sinh viên nhận diện điểm mạnh, hạn chế, đồng thời đưa ra phản hồi để người học điều chỉnh phương pháp phù hợp. Với tinh thần “Thực học – Thực hành – Thực nghiệp”, sự kết hợp giữa định hướng của giảng viên và tính chủ động của sinh viên sẽ góp phần hình thành thói quen tự học bền vững, nâng cao năng lực ngoại ngữ và chuẩn bị tốt hơn cho công việc trong tương lai.
